Người đàn ông suy thận, suy gan vì ăn phần này của cá, nhiều người vẫn tưởng là bổ dưỡng

Một quan niệm dân gian tưởng chừng “bổ dưỡng” đã khiến người đàn ông này suýt phải trả giá bằng tính mạng. Vừa qua, Bệnh viện trực thuộc Đại học Y khoa Tây Nam (Trung Quốc) tiếp nhận một ca ngộ độc đặc biệt là một cụ ông 69 tuổi rơi vào sốc nặng sau khi nuốt sống mật cá trắm với hy vọng “tốt cho sức khỏe”.

Theo người nhà, sau khi nuốt mật của con cá trắm nặng khoảng 2kg, chỉ 4-5 giờ sau, ông bắt đầu nôn ói dữ dội, tiêu chảy liên tục, trong chất nôn còn có lẫn máu. Khi được đưa tới bệnh viện, bệnh nhân đã rơi vào trạng thái sốc, gần như kiệt sức. Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan tăng gấp hàng chục lần bình thường, chỉ số creatinin tăng cao rõ rệt - dấu hiệu tổn thương gan và thận nghiêm trọng. Bác sĩ xác định đây là ngộ độc mật cá gây suy gan và suy thận cấp, tình trạng cực kỳ nguy kịch.

Ngay trong đêm, bệnh nhân được chuyển vào phòng chăm sóc đặc biệt, tiến hành đặt nội khí quản, thở máy, rửa dạ dày, thay huyết tương và lọc máu liên tục. Sau vài ngày tích cực điều trị, tình trạng mới dần cải thiện.

Các bác sĩ cho biết, cá trắm, cá chép, cá mè… thuộc họ cá chép có thịt ngon, nhưng túi mật lại chứa độc tố nguy hiểm, được ví như “viên nang tử thần”. Trong mật cá có nhiều chất độc như axit mật, histamine, đặc biệt là hydro xyanua - độc tính còn mạnh hơn cả thạch tín nếu tính cùng liều lượng. Điều đáng nói là các chất này không bị phá hủy khi nấu chín, nên dù ăn sống hay nấu kỹ đều có thể gây ngộ độc.

Ngộ độc mật cá thường khởi phát trong vòng 30 phút đến 6 giờ. Ban đầu là các triệu chứng tiêu hóa như đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy. Sau đó vài giờ, người bệnh có thể mệt lả, đau vùng gan, tiểu ít hoặc vô niệu. Khi bệnh tiến triển nặng, có thể gây tổn thương gan, thận, tim, thậm chí dẫn đến suy gan cấp, suy thận cấp. Một số thống kê cho thấy tỷ lệ tử vong có thể lên tới 19%, còn nguy cơ suy thận cấp dao động từ 55% đến 100%.

Bác sĩ nhấn mạnh, nếu nghi ngờ ngộ độc mật cá, cần đến bệnh viện ngay để được rửa dạ dày hoặc gây nôn, loại bỏ độc tố càng sớm càng tốt. Với trường hợp nặng, lọc máu là biện pháp cần thiết để giảm tổn thương cơ quan. Trong sinh hoạt hằng ngày, khi làm cá cần đặc biệt tránh làm vỡ túi mật; nếu mật dính vào thịt cá, tốt nhất nên bỏ phần đó để tránh rủi ro. Ngoài ra, cần tránh để mật cá bắn vào mắt vì có thể gây viêm kết mạc, giảm thị lực, thậm chí dẫn đến mù lòa.

Thay vì ăn mật cá, hãy ăn phần thịt này của cá

Nếu mục tiêu là bổ dưỡng và an toàn, thì mật cá hoàn toàn không phải lựa chọn. Ngược lại, nhiều phần khác của con cá vừa giàu dinh dưỡng, vừa có lợi cho sức khỏe nếu chế biến đúng cách.

Phần thịt cá là giá trị nhất. Đây là nguồn protein chất lượng cao, dễ hấp thu, đồng thời chứa nhiều axit béo omega-3 như DHA và EPA - đặc biệt dồi dào ở các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi. Những chất này giúp bảo vệ tim mạch, giảm viêm và hỗ trợ chức năng não bộ.

Da cá cũng đáng chú ý vì giàu collagen, loại protein giúp duy trì độ đàn hồi của da, hỗ trợ khớp và làm chậm quá trình lão hóa. Tuy nhiên nên chọn cá sạch và nấu chín kỹ để tránh tồn dư tạp chất.

Đầu cá và phần mắt cá trong nhiều nền ẩm thực được xem là bổ dưỡng vì chứa DHA và các vi chất tốt cho não. Canh đầu cá nấu chua hoặc nấu với rau là món vừa dễ ăn vừa giàu dinh dưỡng.

Gan cá (như gan cá tuyết) lại rất giàu vitamin A và vitamin D, nhưng cần ăn với lượng vừa phải vì hàm lượng vitamin A cao, nếu lạm dụng có thể gây hại.

Ngoài ra, trứng cá cũng chứa nhiều protein, omega-3 và vitamin B12, tốt cho hệ thần kinh và tạo máu, nhưng thường có hàm lượng cholesterol cao nên không nên ăn quá nhiều.

Tóm lại, thay vì tin vào những “mẹo dân gian” như ăn mật cá, lựa chọn các phần quen thuộc như thịt, đầu, da hay trứng cá - kết hợp chế biến lành mạnh - mới là cách thực sự giúp cơ thể nhận được lợi ích dinh dưỡng mà không phải đánh đổi bằng rủi ro sức khỏe.

Nguồn và ảnh: Sina