Các bác sĩ tuyên bố thẳng: 4 loại thịt ăn nhiều còn nhanh "mời gọi" ung thư hơn thịt đỏ

Thịt đỏ từ lâu đã trở thành tâm điểm của những cuộc tranh luận về sức khỏe. Nhiều người lo sợ rằng việc ăn thịt lợn, thịt bò hay thịt cừu hàng ngày sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh hiểm nghèo. Thế nhưng, các chuyên gia y tế vừa đưa ra một lời cảnh báo đáng giật mình: có những loại thịt còn nguy hiểm hơn thế rất nhiều. Nếu bạn vô tư ăn chúng mỗi ngày, tế bào ung thư sẽ được "mời gọi" đến sớm hơn cả việc tiêu thụ thịt đỏ thông thường.

Nỗi oan của thịt đỏ và hạn mức an toàn bạn cần biết

Để có cái nhìn công bằng, thịt đỏ vốn là nguồn thực phẩm cực kỳ bổ dưỡng. Giáo sư Từ Thụy Phân, Trưởng khoa Khoa học Dinh dưỡng tại Đại học Công giáo Phụ Nhân (Đài Loan, Trung Quốc) khẳng định thịt đỏ có hàm lượng sắt cao và khả năng hấp thụ rất tốt cho những người bị thiếu máu hay phụ nữ mang thai.

Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức lại là câu chuyện khác. Giáo sư Từ giải thích rằng lượng sắt hemoglobin dư thừa trong thịt đỏ có thể tạo ra stress oxy hóa cao, kích hoạt các con đường viêm nhiễm và thúc đẩy gen gây ung thư phát triển. Bác sĩ phẫu thuật tổng quát Tăng Cát thuộc Bệnh viện Đại học Y Liên hợp Bắc Kinh (Trung Quốc) thì cảnh báo, tiêu thụ hơn 100g thịt đỏ mỗi ngày sẽ làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng lên 17%.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) trực thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ xếp thịt đỏ vào nhóm chất gây ung thư loại 2 (nhóm có thể gây ung thư). Để an toàn, các chuyên gia khuyến nghị bạn chỉ nên tiêu thụ thịt đỏ ở mức độ vừa phải, giới hạn từ 1 đến 2 lần một tuần và không vượt quá tổng lượng 300 - 500g mỗi tuần.

Nhưng có một sự thật là còn có những loại thịt nhiều người yêu thích, nhiều gia đình đang sử dụng hàng ngày còn dễ gây ung thư hơn cả tiêu thụ thịt đỏ điều độ và chế biến lành mạnh. Đặc biệt là 4 loại dưới đây:

1. Thịt nướng, hun khói hoặc chiên ngập dầu

Đây là nhóm thực phẩm có sức quyến rũ vị giác rất lớn nhưng lại là "kẻ thù" của tế bào lành lặn. Bác sĩ Tăng cảnh báo, khi thịt được nướng trực tiếp trên than hoa, hun khói hoặc chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao, mỡ động vật chảy xuống sẽ sinh ra benzopyrene, đây là một chất gây ung thư cực mạnh.

Đồng thời, quá trình này cũng sản sinh ra các amin dị vòng (HCA) và hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) làm biến đổi DNA của tế bào. Do độc tính cao, các chuyên gia khuyến cáo bạn nên hạn chế tối đa, nếu ăn thì không quá 1 lần/tuần và tuyệt đối không ăn liên tục.

2. Thịt chế biến sẵn hoặc ướp muối lâu ngày

Bác sĩ cấp cứu Hoàng Xuân (Bắc Kinh, Trung Quốc) nhấn mạnh, các loại thịt qua xử lý như xúc xích, giăm bông, thịt xông khói, thịt bò khô, hay thịt muối lâu ngày đã bị WHO xếp thẳng vào nhóm chất gây ung thư loại 1 (nhóm chắc chắn gây ung thư).

Quá trình ướp muối sâu và bổ sung chất bảo quản khi chế biến làm phát sinh một lượng nitrit khổng lồ, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành nitrosamine độc hại. Nghiên cứu lâm sàng được công bố cho thấy, chỉ cần ăn đều đặn 50g thịt chế biến sẵn mỗi ngày, nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng sẽ lập tức tăng vọt lên 18%. Con số an toàn được bác sĩ đưa ra là bạn không được ăn mỗi ngày, chỉ nên giới hạn tối đa 1 đến 2 lần mỗi tuần với lượng cực nhỏ.

3. Thịt bị cháy, khét

Nhiều người thường có thói quen tiếc rẻ hoặc thích ăn những phần thịt cháy sém giòn rụm khi nướng hoặc rán. Giáo sư Từ ây là một sai lầm y khoa tai hại.

Khi thịt bị cháy khét, protein và axit amin trong thịt bị biến tính hoàn toàn dưới tác động của nhiệt độ vượt ngưỡng, tạo ra nồng độ chất độc hóa học cao gấp hàng chục lần so với thông thường. Việc ăn dù chỉ một lượng nhỏ thịt cháy khét cũng khiến hệ tiêu hóa phải làm việc quá tải để thải độc, trực tiếp làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày và đại trực tràng. Giới hạn an toàn cho loại thịt này bằng không: Hãy cắt bỏ hoàn toàn các phần cháy khét trước khi ăn.

4. Thịt để quá lâu trong tủ lạnh, rã đông nhiều lần

Tủ lạnh là công cụ bảo quản tốt nhưng không phải là “két sắt” bảo vệ thực phẩm vĩnh viễn. Bác sĩ Hoàng giải thích rằng cấp đông chỉ làm chậm hư hỏng chứ không biến thịt thành "bất tử". Ngay cả ở âm 18 độ C, vi khuẩn nguy hiểm như Listeria vẫn có thể tồn tại và phát triển chậm.

Việc để thịt quá hạn hoặc rã đông lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ phá hủy cấu trúc protein, làm màng tế bào thịt bị vỡ nát, tạo điều kiện cho vi khuẩn bùng phát và nhân bản với tốc độ chóng mặt sau mỗi lần đưa ra môi trường ngoài. Đồng thời, chất béo trong thịt bị oxy hóa nặng nề tạo ra các sản phẩm phụ gây viêm, tạo ra các gốc tự do thúc đẩy lão hóa, tạo áp lực nặng nề buộc gan và thận phải hoạt động quá tải để đào thải độc tố.

Bác sĩ Hoàng khuyên chỉ để thịt trong ngăn mát tối đa 3 - 5 ngày (nhiệt độ 3 - 5 độ C) và ngăn đông tối đa 1 - 2 tháng tùy loại thịt (nhiệt độ âm 18 độ C). Dù chưa tới thời gian naỳ, thịt có dấu hiệu lạ về màu sắc, mùi, kết cấu đều cần vứt bỏ ngay lập tức. Thịt chỉ nên rã đông một lần duy nhất, tốt nhất là cắt phần nhỏ vừa ăn trước khi bảo quản.

Nguồn và ảnh: Health.tvbs, The Paper, Family Doctor