Bột sắn được ví như "vàng trắng" có tác dụng giải độc, làm mát da mùa hè nhưng 2 nhóm người uống nhiều sẽ cực độc, dễ "rước họa"

Mùa nóng đến, nhiều gia đình có thói quen tích trữ vài ba cân bột sắn dây trong nhà để giải nhiệt. Thế nhưng, loại thức uống được ví như "vàng trắng" này lại là khắc tinh của 2 nhóm đối tượng. Nghe chuyên gia giải thích mới giật mình vì hóa ra bấy lâu nay nhiều người vẫn dùng sai cách.

Cứ vào mùa oi bức, bột sắn dây lại trở thành món "bảo bối" thanh mát quốc dân xuất hiện trong mọi căn bếp Việt. Từ góc độ Đông y cho đến y học hiện đại, không ai phủ nhận được công dụng giải độc, hạ hỏa, làm mát da của thứ tinh bột truyền thống này.

Dẫu vậy, đồ bổ đến mấy mà dùng sai người, sai cách thì bổ lại hóa độc. Các chuyên gia y tế cảnh báo, sắn dây có dược tính rất mạnh, nếu thuộc 2 nhóm người dưới đây, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi uống kẻo hại thân.

1. Trẻ nhỏ và người bụng yếu: Co chừng nhiễm khuẩn, "hành" đường ruột

Thấy con trẻ mọc rôm sảy, ngứa ngáy do nóng trong, không ít ông bố bà mẹ liền pha ngay một cốc bột sắn dây sống với nước lọc, thêm chút đá cho con tu một mạch. Đây là thói quen cực kỳ phổ biến nhưng lại tiềm ẩn rủi ro rất lớn cho hệ tiêu hóa của trẻ.

Nguy cơ lạnh bụng, tiêu chảy: Trong y học, củ sắn dây (cát căn) có tính đại hàn (rất lạnh). Hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ vốn còn non nớt, chưa hoàn thiện. Khi dung nạp một lượng lớn thực phẩm có tính hàn sâu như vậy, các mạch máu ở dạ dày và ruột sẽ co thắt đột ngột, gây ra tình trạng đau bụng quặn thắt, chướng hơi hoặc tiêu chảy kéo dài.

Mối nguy từ vi khuẩn "ẩn nấp" trong bột sống: Quy trình làm bột sắn dây tại nước ta đa phần vẫn là thủ công (xay mài, lọc qua vải và phơi ngoài trời). Quá trình này rất khó kiểm soát tuyệt đối vấn đề vệ sinh, dễ khiến tinh bột dính bụi bẩn, bào tử nấm mốc hoặc các loại vi khuẩn đường ruột như E. coli, Salmonella .

2. Mẹ bầu cơ địa lạnh, có dấu hiệu động thai: Tuyệt đối nên "né"

Phụ nữ mang thai thường bị nóng trong, táo bón do thay đổi nội tiết tố nên rất chuộng các món đồ mát. Tuy nhiên, các bác sĩ sản khoa lưu ý, sắn dây không phải là lựa chọn an toàn cho mọi mẹ bầu, đặc biệt là 2 trường hợp sau:

Mẹ bầu bị tụt huyết áp, chân tay lạnh: Trong bột sắn dây có chứa hàm lượng lớn hoạt chất Puerarin . Chất này có tác dụng giãn mạch, hạ huyết áp. Nếu mẹ bầu vốn có cơ địa hàn, người hay mệt mỏi, đi đứng hay chóng mặt mà lại uống thêm sắn dây thì huyết áp sẽ càng tụt sâu, gây thiếu máu nhau thai và làm cơ thể suy nhược nghiêm trọng.

Có dấu hiệu dọa sảy, động thai: Sắn dây có xu hướng kích thích "giáng hạ" (đi xuống). Với những thai phụ đang bị động thai, tử cung đang co bóp nhẹ, việc uống sắn dây có thể làm tăng áp lực vùng bụng, kích thích cơ trơn tử cung co bóp mạnh hơn. Điều này cực kỳ nguy hiểm, làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non.

3 sai lầm kinh điển khi uống bột sắn dây người Việt thường mắc phải

Để ly bột sắn dây phát huy đúng công dụng là vị thuốc bổ cho sức khỏe, bạn cần tuyệt đối nằm lòng 3 nguyên tắc "vàng" dưới đây:

Pha quá nhiều đường: Bản chất sắn dây đã có vị ngọt thanh. Nhiều người có thói quen hảo ngọt, cho cả muỗng đường lớn vào ly sắn dây. Việc này không những làm mất tác dụng thanh nhiệt nguyên bản mà còn làm tăng nguy cơ thừa cân, tích mỡ bụng và tăng đường huyết.

Uống quá liều lượng: Nghĩ là đồ mát nên nhiều người uống thay nước lọc hàng ngày. Thực tế, kể cả người khỏe mạnh cũng chỉ nên uống tối đa 1 ly (khoảng 20-30g bột) mỗi ngày. Uống quá nhiều sẽ gây áp lực lên hệ bài tiết và dễ gây đầy bụng.

Kết hợp sai lầm với mật ong: Mặc dù lời đồn "uống sắn dây với mật ong gây chết người" là vô căn cứ, nhưng các chuyên gia khuyến cáo không nên kết hợp hai thứ này. Các enzyme trong mật ong khi gặp cấu trúc tinh bột sắn dây thô dễ tạo ra phản ứng lên men, gây chướng bụng, ậm ạch cực kỳ khó chịu.

Bột sắn dây rất tốt, nhưng nó chỉ thực sự là "thần dược" khi chúng ta hiểu rõ cơ địa của bản thân và sử dụng đúng cách. Đừng vì một chút chủ quan hay áp dụng máy móc theo kinh nghiệm dân gian mà vô tình gây hại cho sức khỏe của chính mình và người thân.