Xóa sổ phim giang hồ mạng

Theo Tiền phong
Chia sẻ

Các phim ngắn, video bạo lực từng giúp nhiều nhân vật được gọi là “giang hồ mạng” thu hút hàng triệu lượt xem. Sau loạt vụ khởi tố người tổ chức, diễn xuất và phát tán nội dung, vụ Hoàng Mèo, Tấn Bo bị bắt tiếp tục đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của nghệ sĩ khi nhận lời tham gia sản phẩm này.

Từ Chạm mặt giang hồ đến Huy Bến xe, hình ảnh những người được gọi là “đại ca” xuất hiện bên cạnh diễn viên, ca sĩ không còn xa lạ trên các nền tảng số.

Trong một số vụ việc, cơ quan điều tra xác định người tổ chức dàn dựng cảnh bạo lực, tranh giành địa bàn để thu hút tương tác, quảng bá thanh thế và tìm kiếm lợi ích.

Việc Hoàng Mèo, Tấn Bo bị bắt trong vụ hơn 10 đối tượng bị khởi tố trong vụ Huy bến xe đang thu hút sự quan tâm của dư luận.

Khởi tố hàng loạt kẻ tiếp tay “giang hồ mạng”

Cuối tháng 9, Bộ Công an thông tin về vụ án liên quan kênh YouTube Đời TV. Theo cơ quan điều tra, Phạm Tiến Mạnh, tức “Thật Mạnh”, cùng Nguyễn Ngọc Túy lập kênh, sản xuất phim ngắn có cảnh dùng dao, súng giải quyết mâu thuẫn, xây dựng hình tượng giang hồ để thu hút người xem và nhận tiền từ nền tảng.

Tính đến 28/9, Đời TV có khoảng 1,21 triệu người đăng ký, hơn 398 triệu lượt xem và 245 video. Để thực hiện phim, nhóm thuê đạo diễn, quay phim, chuẩn bị đạo cụ và mời Nguyễn Văn Dũng, tức Dũng “trọc” Hà Đông, cùng một số người khác tham gia diễn xuất. Ba phim Kẻ phản bội, Cuộc chơi sắp đặt và Phi vụ cuối cùng được đăng trên YouTube, thu hút hàng triệu lượt xem, tương tác.

Ngày 22/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố 17 bị can, trong đó có Mạnh và Dũng, về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”. Vụ án đang được điều tra, trách nhiệm của từng bị can cần được làm rõ theo quy định.

Hàng loạt giang hồ mạng bị "sa lầy", chấm dứt chuỗi MV giải quyết ân oán bằng bạo lực, hung khí.

Một tháng trước đó, Công an TP Hà Nội khởi tố nhóm liên quan kênh Phạm Tuấn ENTERTAINMENT. Phạm Tuấn quản lý kênh có hơn 1,02 triệu người đăng ký vào thời điểm bị xử lý, cùng nhóm sản xuất các video tự dàn dựng với cảnh bạo lực, dùng hung khí giải quyết mâu thuẫn. Cùng thời điểm, tài khoản TikTok của Phạm Tuấn có hơn 2,6 triệu lượt theo dõi, trang Facebook có hơn 340.000 người theo dõi.

Trong video đăng năm 2020, nhóm dàn dựng cảnh học sinh đánh nhau, cưỡng đoạt tài sản tại một trường THPT. Theo cơ quan công an, video thu hút hơn 2,7 triệu lượt xem, số tiền nhóm bị xác định thu lợi từ việc phát tán nội dung trên kênh là hơn 500 triệu đồng. Phạm Tuấn, Nguyễn Văn Sinh và tám người liên quan bị khởi tố, vụ việc tiếp tục được điều tra.

Gần nhất là vụ “Hiệp đen” - tức Nguyễn Tuấn Hiệp - cùng 13 người liên quan bị khởi tố, bắt tạm giam. Theo điều tra, Hiệp cùng nhóm phân vai, dựng cảnh đánh nhau, rượt đuổi để đăng lên mạng, tạo hình ảnh một “đại ca” có đàn em.

Trong video dài 39 giây được đăng năm 2020, nhóm dàn dựng cảnh truy đuổi. Hiệp cầm súng mô hình và ra hiệu cho những người đi cùng. Cơ quan điều tra còn khởi tố Hiệp về hành vi cho vay lãi nặng và tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.

Trước các vụ án liên quan sản xuất video, công chúng từng biết đến Phú Lê qua phim chiếu mạng Chạm mặt giang hồ, có sự xuất hiện của Dũng “trọc” và Đường “Nhuệ”. Tháng 8/2026, Phú Lê cùng một số người bị Công an TP Hà Nội khởi tố trong vụ án liên quan kế toán và hóa đơn.

Sau thông tin nhóm Đời TV bị khởi tố, một số người dùng mạng bày tỏ đồng tình với việc xử lý các nội dung khai thác hình ảnh giang hồ để thu hút lượt xem. Họ lo ngại cảnh bạo lực, cách xây dựng nhân vật “đại ca” có thể tác động đến người xem trẻ tuổi.

Nhiều người nhấn mạnh việc lan truyền phim có cảnh băng nhóm dùng hung khí thanh toán có thể tác động tiêu cực đến nhận thức của thanh thiếu niên, làm tăng nguy cơ bắt chước và coi bạo lực là cách giải quyết mâu thuẫn.

Cẩn thận lời mời quảng bá hình ảnh cho các đối tượng vi phạm pháp luật

Ngày 13/11, mở rộng vụ án “Hiệp đen”, Công an TPHCM thông tin khởi tố 11 người liên quan phim ca nhạc Huy Bến xe, trong đó có diễn viên Hoàng Mèo, Tấn Bo và ca sĩ Dương Chấn Huy, Kim Ny Ngọc. Mười người bị bắt tạm giam, bị can Nguyễn Ngọc Mãi được áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú do đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.

Theo điều tra, Dương Chấn Huy - tên thật Trịnh Minh Tâm - đầu tư sản xuất phim để quảng bá hình ảnh và hai ca khúc tự sáng tác. Tâm thuê đạo diễn, mời Hiệp đóng vai "ông trùm" và sử dụng nhà, khách sạn của người này làm bối cảnh. Phim có khoảng 40-50 người tham gia, xuất hiện nhiều cảnh dùng hung khí tranh giành địa bàn bến xe, thu tiền bảo kê.

Cơ quan điều tra xác định Tâm giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu trong việc sản xuất, đưa phim lên mạng. Hoàng Mèo, Tấn Bo và Kim Ny Ngọc thuộc nhóm tham gia diễn xuất. Các bị can bị điều tra về tội “Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông”, theo khoản 2 Điều 288 Bộ luật Hình sự.

Trong video do công an công bố, Hoàng Mèo nói việc làm của mình ảnh hưởng đến an ninh trật tự, giới trẻ và bày tỏ mong muốn được tạo cơ hội sửa sai. “Đây là bài học rất lớn đối với nghệ sĩ trong đời”, nam diễn viên nói.

Vụ việc khiến những cảnh báo về sự tham gia của nghệ sĩ vào phim chiếu mạng được đặt ra trở lại.

Tấn Bo cho biết phim có các cảnh bạo lực, tranh giành địa bàn mà ông cho rằng được dùng để đánh bóng tên tuổi Hiệp. “Tôi cảm thấy rất là hối hận vì đã tham gia vào cái clip này”, ông nói, đồng thời nhận trách nhiệm về việc mình làm và nhắn nhủ người hoạt động nghệ thuật giữ gìn bản thân.

Trao đổi với PV Tiền Phong, luật sư Diệp Năng Bình (Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật) nhìn nhận vụ án là cảnh báo đối với người lợi dụng hoạt động sản xuất, phổ biến phim, clip để quảng bá hình ảnh cho các đối tượng vi phạm pháp luật, cổ xúy bạo lực. Việc giới thiệu sản phẩm là phim ngắn hay dự án nghệ thuật không đặt hoạt động đó ngoài sự điều chỉnh của pháp luật.

Người tham gia không nên cho rằng nội dung phát hành trên mạng chỉ có thể bị yêu cầu gỡ bỏ hoặc xử phạt hành chính. Tùy hành vi và các dấu hiệu cấu thành tội phạm, trách nhiệm hình sự có thể được xem xét. Tuy nhiên, việc xác định trách nhiệm phải dựa trên chứng cứ, vai trò, mức độ tham gia và lỗi của từng người, không thể đánh đồng tất cả thành viên ê-kíp.

Với nghệ sĩ tự do, rủi ro còn nằm ở việc nhận lời qua quan hệ quen biết, chỉ quan tâm phân đoạn mình đóng hoặc ký hợp đồng mà chưa xem kỹ kịch bản. Luật sư nói thêm hợp đồng dân sự không phải “tấm khiên” miễn trừ trách nhiệm hình sự. Thỏa thuận với nhà sản xuất không thể thay thế nghĩa vụ tuân thủ pháp luật của người biểu diễn.

Dẫn Điều 117 và Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015, luật sư lưu ý mục đích, nội dung giao dịch không được vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội. Nếu vi phạm, giao dịch có thể vô hiệu.

Tuy nhiên, hiệu lực hợp đồng và trách nhiệm hình sự là những vấn đề cần xem xét riêng, không thể chỉ từ một cảnh quay mà kết luận toàn bộ hợp đồng vô giá trị hoặc người diễn đã phạm tội.

Để hạn chế rủi ro, luật sư khuyến nghị nghệ sĩ yêu cầu bên sản xuất cam kết về tính hợp pháp của dự án, đính kèm kịch bản đã thống nhất vào hợp đồng. Phạm vi công việc, mục đích phát hành và quyền sử dụng hình ảnh cần được làm rõ từ đầu, thay vì chỉ thỏa thuận thù lao, lịch quay.

Hợp đồng cũng nên quy định cách xử lý khi nội dung thực tế khác kịch bản, có dấu hiệu vi phạm hoặc phát sinh điều kiện làm việc không bảo đảm an toàn. Quyền dừng tham gia, đơn phương chấm dứt và việc thanh toán, hoàn trả tiền cần có căn cứ, thỏa thuận cụ thể, không mặc nhiên được giữ toàn bộ tiền đã nhận khi rút khỏi dự án.

Luật sư đề xuất nghệ sĩ xem xét kỹ thỏa thuận quyền xem xét cách sử dụng hình ảnh ở khâu hậu kỳ, yêu cầu chỉnh sửa khi hình ảnh bị lồng ghép sai mục đích. Điều này giúp nghệ sĩ có cơ sở bảo vệ quyền lợi khi bản phim phát hành khác nội dung đã thống nhất.

Từ vụ Huy Bến xe, bài học với người làm nghề bắt đầu trước khi máy quay hoạt động: tìm hiểu nhà sản xuất, đọc kịch bản và xác định hình ảnh của mình được sử dụng vào việc gì.

Vụ án đang được mở rộng, trách nhiệm cụ thể của các bị can vẫn chờ cơ quan tố tụng làm rõ.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày