Vừa ăn hải sản xong đã đỏ mặt, nổi mẩn khắp người? Bác sĩ lên tiếng cảnh báo

Nhiều người từng gặp tình huống này: Vừa ăn xong một bữa hải sản ngon lành, chưa đầy 30 phút sau cơ thể bắt đầu nóng bừng, mặt đỏ rực, da nổi từng mảng mẩn đỏ như muỗi đốt, thậm chí ngứa ngáy, tim đập nhanh, chóng mặt.

Phản ứng đầu tiên của đa số thường là: "Mình bị dị ứng hải sản rồi!".

Tuy nhiên, theo các chuyên gia y khoa, không phải trường hợp nào nổi mẩn sau ăn hải sản cũng là dị ứng. Thủ phạm thật sự có thể là "ngộ độc histamine", một dạng ngộ độc thực phẩm rất dễ bị nhầm lẫn nhưng lại cực kỳ phổ biến, đặc biệt với hải sản không còn tươi.

Hải sản càng để lâu, lượng "độc tố" càng tăng mạnh

Theo bác sĩ Ngô Minh Dĩnh, chuyên gia Trung tâm Thẩm mỹ Y học thuộc Bệnh viện Trường Canh Đào Viên, Đài Loan (Trung Quốc), histamine vốn là chất tồn tại tự nhiên trong cơ thể và một số loại thực phẩm. Tuy nhiên, khi thực phẩm bị bảo quản sai cách hoặc để quá lâu, lượng histamine có thể tăng vọt tới mức gây ngộ độc.

Đặc biệt, các loại cá biển như cá thu, cá ngừ, cá ngừ bào, cá bạc má… chứa hàm lượng histidine rất cao. Nếu sau khi đánh bắt không được bảo quản lạnh kịp thời, vi khuẩn sẽ phân hủy histidine thành histamine với tốc độ cực nhanh.

Điều đáng nói là histamine gần như không làm thay đổi màu sắc hay mùi vị của thực phẩm. Miếng cá vẫn có thể trông rất tươi, được nêm nếm đậm đà, chế biến hấp dẫn nhưng thực chất đã chứa lượng lớn độc tố.

Các chuyên gia cảnh báo, đây chính là lý do nhiều người ăn hải sản "không thấy ôi thiu" nhưng vẫn xuất hiện triệu chứng bất thường ngay sau bữa ăn.

Đáng sợ nhất: Đun sôi, chiên kỹ cũng không phá hủy được histamine

Không giống vi khuẩn có thể bị tiêu diệt khi nấu ở nhiệt độ cao, histamine lại có khả năng chịu nhiệt rất mạnh.

Điều này đồng nghĩa việc hấp, chiên, nướng hay hầm kỹ cũng không thể loại bỏ hoàn toàn độc tố đã hình thành trong thực phẩm.

Nhiều người nghĩ rằng "nấu chín là an toàn", nhưng với histamine, điều nguy hiểm không nằm ở việc thực phẩm sống hay chín, mà nằm ở độ tươi và cách bảo quản trước đó.

Hải sản càng để lâu ở nhiệt độ phòng, đặc biệt trong thời tiết nóng ẩm, lượng histamine càng tăng nhanh và nguy cơ ngộ độc càng cao.

Vì sao ngộ độc histamine dễ bị nhầm với dị ứng?

Theo các bác sĩ, histamine chính là chất trung gian gây ra nhiều phản ứng dị ứng trong cơ thể. Vì vậy khi ăn phải thực phẩm chứa quá nhiều histamine, cơ thể sẽ xuất hiện hàng loạt biểu hiện giống hệt dị ứng:

- Da nổi mề đay, mẩn đỏ

- Nóng bừng mặt

- Ngứa ngáy toàn thân

- Nghẹt mũi, chảy nước mũi

- Mắt đỏ, ngứa

- Buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy

- Tim đập nhanh, tụt huyết áp ở trường hợp nặng

Nhiều người sau một lần gặp triệu chứng đã lập tức "cạch mặt" hải sản suốt nhiều năm mà không biết nguyên nhân thật sự có thể đến từ việc ăn phải đồ không còn tươi.

Các chuyên gia cho biết, dị ứng hải sản thật sự liên quan đến phản ứng miễn dịch của cơ thể và có thể xảy ra dù thực phẩm hoàn toàn tươi sống. Trong khi đó, ngộ độc histamine chủ yếu liên quan tới chất lượng bảo quản thực phẩm.

Những loại hải sản có nguy cơ cao nhất

Không phải loại hải sản nào cũng có nguy cơ tạo histamine cao như nhau. Nhóm nguy cơ cao thường là các loại cá biển thịt đỏ như: Cá ngừ, cá thu, cá nục, cá kiếm, cá trích, cá mòi...

Ngoài ra, một số loại hải sản có vỏ nếu bảo quản lâu ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ tích tụ histamine và vi khuẩn. Đặc biệt, hải sản bán rong, không được giữ lạnh đúng chuẩn hoặc vận chuyển nhiều giờ dưới nhiệt độ cao là nhóm nguy cơ lớn nhất.

5 nguyên tắc ăn hải sản an toàn mà nhiều người bỏ qua

Để hạn chế nguy cơ ngộ độc histamine, các chuyên gia khuyến cáo:

1. Ưu tiên hải sản tươi, bảo quản lạnh đúng cách

Sau khi đánh bắt, hải sản cần được giữ lạnh nhanh chóng ở nhiệt độ phù hợp để hạn chế vi khuẩn phát triển và tạo histamine.

2. Không để hải sản ở nhiệt độ phòng quá lâu

Đây là sai lầm rất phổ biến trong nhiều gia đình. Chỉ vài giờ ở môi trường nóng ẩm cũng đủ khiến vi khuẩn tăng sinh mạnh.

3. Không chủ quan với hải sản đã nấu chín

Dù đã hấp, luộc hay chiên kỹ, nếu thực phẩm trước đó bảo quản không đạt chuẩn, nguy cơ ngộ độc histamine vẫn tồn tại.

4. Nếu ăn đồ sống, cần cấp đông đúng quy trình

Các món sashimi, gỏi cá hoặc hàu sống cần được xử lý và cấp đông đúng tiêu chuẩn để giảm nguy cơ ký sinh trùng và vi khuẩn.

5. Xuất hiện triệu chứng bất thường cần đi khám sớm

Nếu sau ăn hải sản xuất hiện đỏ mặt, nổi mẩn, khó thở, đau bụng dữ dội hoặc tim đập nhanh, cần đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời, tránh nhầm lẫn với dị ứng thông thường.

Một bữa hải sản tưởng chừng vô hại đôi khi lại có thể trở thành "ổ độc" nếu thực phẩm không còn đủ độ tươi. Điều nguy hiểm là histamine không có mùi lạ, không làm thực phẩm biến màu và cũng không thể bị tiêu diệt hoàn toàn bằng cách nấu chín, khiến nhiều người mất cảnh giác ngay trong chính bữa ăn quen thuộc của mình.