Sự trung thực đến mức liều lĩnh của Jensen Huang

Hành trình tiến đến đế chế công nghệ nghìn tỷ USD của NVIDIA không phải là một con đường trải đầy hoa hồng. Trước khi trở thành "trái tim" của làn sóng Trí tuệ Nhân tạo (AI), công ty từng đứng trước bờ vực phá sản chỉ vài năm sau khi thành lập. Mối đe dọa sinh tử lớn nhất đối với NVIDIA trong giai đoạn này bắt nguồn từ sai lầm chiến lược kỹ thuật nghiêm trọng với dòng chip NV1, và chính sự trung thực đến mức liều lĩnh của CEO Jensen Huang đã mở ra lối thoát duy nhất.

Bẫy công nghệ NV1 và thảm họa "lệch chuẩn"

Năm 1995, NVIDIA tung ra thị trường sản phẩm đầu tay: vi xử lý đồ họa NV1. Đội ngũ sáng lập đặt cược toàn bộ niềm tin vào công nghệ Quadratic Texture Mapping (tạo bề mặt cong bằng hình tứ giác). Họ tin rằng phương pháp này giúp hình ảnh mịn màng hơn và giảm bớt năng lực tính toán so với cách dựng hình truyền thống.

Tuy nhiên, cuộc chiến tiêu chuẩn công nghệ đã đổi hướng cực kỳ nhanh chóng. Ngay sau khi NV1 ra mắt, Microsoft phát hành hệ điều hành Windows 95 cùng giao diện lập trình ứng dụng đồ họa DirectX. Khác với định hướng của NVIDIA, Microsoft quy chuẩn toàn bộ nền công nghiệp đồ họa 3D dựa trên dựng hình bằng các tam giác (Polygon/Triangles).

Chỉ sau một đêm, NV1 trở nên lạc hậu và hoàn toàn bị cô lập khỏi hệ sinh thái phần mềm. Doanh số chạm đáy, tiền mặt cạn kiệt, NVIDIA rơi vào tình trạng ngàn cân treo sợi tóc. Để duy trì vận hành, Jensen Huang buộc phải thực hiện làn sóng sa thải khốc liệt: thu hẹp quy mô công ty từ hơn 100 nhân sự xuống chỉ còn khoảng 30 - 40 kỹ sư cốt lõi.

Khó khăn tiếp diễn

Giữa cơn khủng hoảng, khoản hợp đồng gia công với gã khổng lồ trò chơi điện tử Sega để sản xuất chip đồ họa NV2 (dành cho máy console Dreamcast/Saturn tiếp theo) chính là nguồn sống duy nhất duy trì hoạt động kinh doanh cho NVIDIA.

Nhưng thảm họa tiếp tục lặp lại. Dự án NV2 vẫn được thiết kế dựa trên kiến trúc Quadrantics cũ kỹ của NV1. Trong quá trình phát triển, đội ngũ kỹ thuật của NVIDIA nhận ra một sự thật bàng hoàng: Họ đang chế tạo một sản phẩm sai lầm. Dù có hoàn thành đúng tiến độ và tiêu chuẩn của Sega, chip NV2 cũng sẽ thất bại trên thị trường vì đi ngược lại dòng chảy của toàn bộ ngành game thế giới.

Trước mặt Jensen Huang là hai lựa chọn nghiệt ngã:

1. Tiếp tục che giấu, hoàn thành chip để lấy nốt khoản tiền hợp đồng rồi nhìn công ty chết dần sau đó.

2. Dừng dự án, vi phạm hợp đồng và đối mặt với nguy cơ phá sản ngay lập tức.

Sự trung thực “bất bình thường” của Jensen Huang

Jensen Huang chọn con đường thứ ba: Bay sang Tokyo (Nhật Bản) để đối thoại trực tiếp với lãnh đạo Sega, trong đó có Tổng Giám đốc Shoichiro Irimajiri.

Thay vì đưa ra các lý do bào chữa hay tìm cách trì hoãn, Huang thẳng thắn thừa nhận sai lầm kỹ thuật:

"Chúng tôi đã chọn sai kiến trúc công nghệ. Sega nên dừng dự án này và tìm kiếm một đối tác khác phù hợp hơn."

Nhưng bất ngờ chưa dừng lại ở đó. Huang đưa ra một đề nghị liều lĩnh chưa từng có: Xin Sega tiếp tục giải ngân trọn vẹn số tiền 5 triệu USD còn lại trong hợp đồng, mặc dù NVIDIA sẽ không bàn giao sản phẩm. Lý do Huang đưa ra rất thành thật: Nếu không có 5 triệu USD đó, NVIDIA sẽ phá sản ngay lập tức.

Shoichiro Irimajiri về sau chia sẻ rằng ông quyết định duyệt chi 5 triệu USD không phải vì dự án hay sản phẩm, mà là đặt cược vào con người của Jensen Huang. Sự minh bạch, trung thực và năng lực kỹ thuật của vị CEO trẻ tuổi đã thuyết phục lãnh đạo Sega trao cho NVIDIA cơ hội sống sót cuối cùng.

Cú đặt cược “tất tay” RIVA 128

Có trong tay 5 triệu USD cùng lượng tiền còn lại đủ duy trì khoảng 6 tháng, NVIDIA không còn cơ hội cho bất kỳ sai lầm nào nữa.

Jensen Huang thực hiện cú xoay trục chiến lược toàn diện. Ông từ bỏ hoàn toàn công nghệ Quadratic để chuyển sang chuẩn DirectX (Triangle). CEO quyết định dành phần lớn số tiền còn lại để mua hệ thống mô phỏng phần cứng đắt đỏ (từ công ty IKOS). Mục tiêu là kiểm tra thiết kế chip chính xác tuyệt đối trên máy tính trước khi gửi đi sản xuất (tape-out), bởi NVIDIA không đủ tiền để làm lại nếu bản mẫu đầu tiên bị lỗi.

Năm 1997, chip RIVA 128 ra đời. Sản phẩm đạt thành công rực rỡ về thương mại khi bán được hơn 1 triệu đơn vị chỉ trong vòng 4 tháng, trực tiếp giải cứu NVIDIA khỏi vực thẫm và tạo tiền đề để công ty niêm yết cổ phiếu (IPO) vào năm 1999. Nếu không có sự kiện đó, thế giới ngày nay có thể đã không có NVIDIA nổi tiếng như vậy.

Nguồn: Sovereix