Sau khi chỉ giữ lại 10 món trong bếp, tôi mới hiểu: Nấu ăn mệt không hẳn vì thiếu thời gian
Có một thời gian, căn bếp nhà tôi lúc nào cũng đầy đồ. Nồi lớn, nồi nhỏ, chảo sâu, chảo nông, máy làm sữa hạt, nồi chiên không dầu, đủ loại dao, bát và gia vị. Tôi cứ nghĩ càng nhiều dụng cụ thì nấu ăn càng tiện. Nhưng rồi tôi nhận ra, chính đống đồ ấy lại khiến mỗi bữa cơm trở thành một cuộc “vật lộn”.
Trước khi nấu phải dọn mặt bàn. Nấu xong lại mất thêm một vòng rửa, lau, cất. Có hôm chỉ xào một đĩa rau mà tôi dùng tới vài chiếc bát, hai loại chảo và mấy dụng cụ khác nhau. Đến lúc cơm chín, người đã mệt trước khi kịp ngồi xuống ăn.
Thế là tôi thử làm một việc khá mạnh tay: dọn lại toàn bộ nhà bếp và chỉ giữ những món thực sự được dùng thường xuyên.
Từ một căn bếp đầy ắp, tôi chỉ giữ lại 10 nhóm đồ

Tiêu chí của tôi rất đơn giản: nếu một món đồ gần như không được dùng trong nhiều tháng, hoặc có thể dễ dàng được thay thế bằng món khác, nó không cần nằm ở vị trí thuận tiện nhất trong bếp.
Sau khi lọc đi lọc lại, đây là những thứ tôi giữ lại để phục vụ việc nấu ăn hằng ngày:
- Một chiếc chảo đa năng để xào rau, chiên trứng, áp chảo thực phẩm hoặc nấu mì.
- Một nồi cơm điện có thể vừa nấu cơm, vừa nấu cháo, hấp hoặc nấu một số món đơn giản.
- Một con dao bếp và một chiếc thớt đủ tốt để xử lý phần lớn nguyên liệu mỗi ngày.
- Hai chiếc bát cỡ khác nhau dùng khi sơ chế, trộn thực phẩm hoặc ăn uống.
- Một bộ đũa, thìa cơ bản, vừa đủ với nhu cầu sinh hoạt thường ngày.
- Ba loại gia vị chính gồm muối, nước tương và giấm; những loại ít dùng hơn được cất riêng thay vì bày kín mặt bếp.
- Một hộp kín đựng thực phẩm cho đồ ăn thừa hoặc nguyên liệu sơ chế.
- Một khăn lau sạch để xử lý ngay nước bắn, dầu mỡ sau khi nấu.
- Một ấm đun nước điện phục vụ nước nóng, pha trà hoặc hỗ trợ nấu nhanh.
Và thứ cuối cùng không hẳn là một vật dụng: một khoảng mặt bàn luôn để trống. Chính khoảng trống này lại là thứ tôi thấy đáng giá nhất.

Trước đây, mặt bàn luôn kín chai lọ, thiết bị và hộp đựng. Muốn thái rau phải dồn đồ sang một bên, muốn đặt nồi lại phải tìm chỗ. Sau khi dọn trống, chỉ riêng việc có một khu vực thao tác thoải mái cũng khiến việc nấu ăn nhẹ nhàng hơn hẳn.
Càng nhiều đồ, chưa chắc càng tiện
Tôi từng mua rất nhiều món với suy nghĩ "biết đâu sẽ cần".
Máy làm sữa đậu nành, máy làm sữa chua, máy ép, khuôn làm bánh, nhiều loại dao và hàng chục chai gia vị lần lượt xuất hiện trong bếp. Khi mới mua, món nào cũng có vẻ hữu ích. Nhưng thực tế, phần lớn chỉ được dùng vài lần rồi nằm im trong tủ.
Điều trớ trêu là càng nhiều đồ, tôi càng thấy bếp thiếu chỗ.
Mỗi lần mở tủ phải nhấc thứ này mới lấy được thứ kia. Mỗi lần dọn lại mất thêm thời gian phân loại. Thậm chí việc lựa chọn dùng chiếc nồi nào, chiếc dao nào, loại gia vị nào cũng khiến một công việc vốn rất đơn giản trở nên rườm rà.
Sau khi giảm đồ, quy trình nấu ăn của tôi ngắn đi rõ rệt.
Vo gạo, cắm nồi. Thái rau, làm nóng chảo. Nấu xong món nào thì dụng cụ của món đó được rửa ngay. Một bữa cơm đơn giản từ chuẩn bị đến dọn dẹp thường chỉ mất khoảng 30 phút.
Tôi cũng ít gọi đồ ăn ngoài hơn. Không phải vì đột nhiên siêng hơn, mà vì việc bước vào bếp không còn tạo cảm giác "ngại bắt đầu".

Bữa ăn đơn giản nhưng đều đặn hơn
Trước đây, tôi hay nghĩ muốn ăn ngon thì phải chuẩn bị cầu kỳ. Nhưng sau một thời gian giảm bớt dụng cụ, thực đơn của tôi ngược lại trở nên đều đặn hơn.
Buổi sáng có thể là cháo nấu bằng nồi cơm điện. Buổi trưa là cơm, rau xào và trứng. Hôm khác đổi sang mì nấu với rau, nấm hoặc thịt. Thỉnh thoảng chiên đậu phụ, xào khoai tây hay làm một món mặn đơn giản.
Đó không phải những bữa ăn cầu kỳ, nhưng chúng đủ nóng, đủ ngon và quan trọng nhất là có thể duy trì thường xuyên.
Một thay đổi khác tôi không ngờ tới là căn bếp sạch hơn rất nhiều.
Khi ít vật dụng được bày ra, dầu mỡ và bụi cũng ít bám vào chai lọ, thiết bị. Mặt bếp lau vài phút là xong. Tủ cũng không còn cảnh mở cửa ra là đồ đạc chực rơi xuống.
Nhà bếp từ một nơi khiến tôi thấy áp lực dần trở thành nơi khá dễ chịu.

Tối giản không có nghĩa là nhà nào cũng chỉ được có 10 món
Sau trải nghiệm này, tôi không cho rằng mọi gia đình đều nên thu gọn căn bếp xuống đúng 10 món.
Một gia đình bốn, năm người chắc chắn cần nhiều bát đĩa, nồi và dụng cụ hơn người sống một mình hoặc gia đình ít người. Người thường xuyên làm bánh, nấu món cầu kỳ cũng không thể chỉ dùng vài dụng cụ cơ bản.
Điểm quan trọng nằm ở câu hỏi khác: Trong căn bếp của mình, có bao nhiêu món thực sự được dùng thường xuyên?
Nếu một chiếc máy chiếm gần nửa mét mặt bếp nhưng sáu tháng mới dùng một lần, có lẽ nó không cần đứng ở vị trí thuận tiện nhất. Nếu có tám con dao nhưng ngày nào cũng chỉ cầm một con, phần còn lại có thể cất bớt. Nếu cả chục chai gia vị đã quá hạn hoặc gần như không dùng, việc giữ chúng cũng không khiến món ăn ngon hơn.

Tối giản nhà bếp, vì thế, không nhất thiết là vứt bỏ thật nhiều. Đó là giảm bớt những thứ khiến mình phải tìm, phải dọn, phải lau và phải suy nghĩ quá nhiều.
Sau khi làm điều đó, tôi mới hiểu một chuyện khá đơn giản: trước đây không phải tôi ghét nấu ăn. Tôi chỉ ghét cảm giác mỗi lần bước vào bếp đều phải xử lý một đống đồ trước khi thực sự bắt đầu nấu.
Căn bếp nhỏ đi về số lượng vật dụng, nhưng lại rộng hơn về không gian sử dụng. Và với tôi, đó mới là điều đáng giá nhất.