Rửa bát thường xuyên nhưng bát đĩa ngày càng bẩn? 5 thao tác này đang âm thầm gây hại, hãy sửa ngay

Năm nay, cô Vương 62 tuổi. Sau khi nghỉ hưu, ngày nào cô cũng quanh quẩn bên bếp, tự nhận mình là “người gương mẫu về vệ sinh trong gia đình”. Bát đĩa được rửa sáng bóng, mặt bếp được lau sạch đến mức có thể soi thấy hình người. Thế nhưng, trong đợt khám sức khỏe tháng trước, cô cầm tờ kết quả mà sững sờ: một số chỉ số chức năng gan tăng bất thường.

Bác sĩ hỏi kỹ một lượt về chế độ ăn uống, cuối cùng đột nhiên hỏi: “Bát đĩa nhà cô sau khi rửa được để ráo hay lau khô? Bao lâu cô mới mở tủ bát một lần?”. Cô Vương há miệng nhưng không trả lời được.

Nhiều người cho rằng rửa bát chẳng qua chỉ là bóp một ít nước rửa bát rồi xả qua bằng nước nóng. Tuy nhiên, qua quan sát lâm sàng, người ta nhận thấy không ít người trung niên và cao tuổi thường xuyên gặp vấn đề về đường tiêu hóa, chức năng gan bất thường. Khi truy tìm nguyên nhân, vấn đề lại nằm ở chính thao tác nhỏ mà họ thực hiện mỗi ngày này.

Dưới đây là 5 thao tác nên tránh khi rửa bát:

Dùng quá nhiều nước rửa bát rồi tráng qua loa

Nhiều người có thói quen dùng thật nhiều nước rửa bát, sau đó dùng búi cọ kim loại chà thật mạnh, cho rằng càng nhiều bọt thì bát đĩa càng sạch. Trên thực tế, nước rửa bát chỉ giúp làm bong dầu mỡ. Nếu dùng quá nhiều, lớp màng trên bề mặt bát đĩa có thể được loại bỏ, nhưng các thành phần hóa học lại tồn dư trên đó. Hướng dẫn sử dụng đã nêu rõ: nước rửa bát cần được pha loãng theo hướng dẫn, sau đó phải tráng ít nhất hai lần bằng nước chảy.

Không ít người cao tuổi muốn tiết kiệm công sức nên bóp một cục nước rửa bát lên miếng bọt biển rồi rửa qua loa. Nếu liên tục ăn phải lượng chất tồn dư như vậy trong thời gian dài, gan sẽ phải âm thầm chuyển hóa chúng thay cho bạn.

Dội nước sôi lên bát đĩa dù chưa dọn vụn thức ăn

Một số người còn thích dội trực tiếp nước sôi lên bát đĩa vì cho rằng nhiệt độ cao có thể diệt khuẩn. Nhưng khi nước nóng trên 70°C tiếp xúc với cặn protein còn sót lại trên đĩa, các protein này sẽ đông tụ ngay lập tức, ngược lại còn có thể giữ vi khuẩn bên trong. Cách làm đúng là trước tiên dùng dụng cụ vét để gạt cặn thức ăn vào thùng rác, sau đó dùng nước ấm khoảng 40°C cùng một lượng nhỏ nước rửa bát để rửa, cuối cùng tráng sạch bằng nước chảy.

Dùng khăn lau bát, miếng bọt biển không được vệ sinh thường xuyên

Đến đây, nhiều người cao tuổi sẽ nói: “Tôi dùng khăn lau bát đĩa mỗi ngày, sao bẩn được chứ?”. Có một sự thật có thể khiến bạn không thoải mái: tài liệu y học công khai cho thấy, một chiếc khăn lau đã được sử dụng hơn ba tháng có thể có số lượng vi khuẩn được phát hiện lên tới hàng chục nghìn con trên mỗi centimet vuông. Trong đó có cả vi khuẩn E. coli và tụ cầu vàng.

Bạn dùng chiếc khăn “trông vẫn còn ổn” này để lau bát đĩa, mặt bếp và thớt, chẳng khác nào chuyển vi khuẩn từ chiếc bát này sang chiếc bát khác. Nguy hiểm hơn, nhiều gia đình dùng một miếng bọt biển từ đầu đến cuối, không bao giờ đun sôi để khử trùng, dùng xong lại vứt cạnh bồn rửa. Bản thân môi trường ẩm ướt đã là nơi nuôi dưỡng vi khuẩn.

Miếng bọt biển màu xám ở nhà cô Vương đã được dùng gần nửa năm, các cạnh chuyển sang màu đen, nhưng cô vẫn nghĩ rằng “rửa sạch là dùng tiếp được”. Bác sĩ khi ấy nói ngay: “Cô đâu phải đang rửa bát, mà là đóng dấu lên bát đĩa đấy”.

Cách xử lý thực ra không tốn tiền: mỗi lần một tuần, hãy luộc khăn lau bát trong nước nóng hoặc làm nóng trong lò vi sóng 30 giây. Sau khi sử dụng, hãy vắt khô và treo ở nơi thông thoáng, đồng thời thay khăn mới sau mỗi hai tháng.

Xếp bát đĩa vào tủ khi vẫn còn ẩm ướt

Sau khi rửa bát, xếp chồng bát đĩa ngay vào tủ bát lại là một sai lầm khác mà phần lớn các gia đình đều mắc phải.

Bát đĩa nhìn bên ngoài có vẻ đã ráo nước, nhưng đáy đĩa và miệng bát thực chất vẫn còn những giọt nước nhỏ đến mức mắt thường không nhìn thấy. Khi được xếp chồng vào tủ kín, hơi ẩm bị giữ lại, chỉ vài ngày sau, các khe giữa bát đĩa có thể xuất hiện những đốm mốc.

Theo đồng thuận y khoa, sau khi rửa, đồ dùng ăn uống nên được đặt trên giá thoát nước để khô tự nhiên, chỉ cất vào tủ khi đã xác nhận không còn giọt nước. Không nên đóng kín hoàn toàn cửa tủ bát mà cần chừa một khe để thông gió. Với bát đĩa đã bị mốc, đừng chỉ tráng bằng nước sôi rồi tiếp tục sử dụng. Đặc biệt, thớt gỗ và đũa tre một khi đã bị mốc thì phải vứt bỏ ngay, không có ngoại lệ.

Ngâm bát đĩa bẩn nhiều giờ trong bồn

Còn một thói quen mà người cao tuổi thường không coi trọng: sau khi ăn xong, ngâm bát đĩa trong bồn rửa rồi đợi xem tivi xong mới rửa. Cặn thức ăn ngâm trong nước suốt vài giờ khiến tốc độ sinh sôi của vi khuẩn nhanh gấp nhiều lần so với ở nhiệt độ phòng. Trong vài giờ mùa hè, lớp chất nhầy trên thành bát đĩa chính là nơi trú ngụ của vi khuẩn.

Qua quan sát lâm sàng, người ta nhận thấy không ít người trung niên và cao tuổi dễ bị tiêu chảy, buồn nôn vào mùa hè. Tình trạng này có liên quan mật thiết đến việc ngâm bát đĩa quá lâu mà không rửa. Nếu thực sự không có thời gian, ít nhất hãy tráng bát đĩa một lượt bằng nước sạch trước.

Nói cho cùng, rửa bát không có gì quá phức tạp, chỉ cần nhớ bốn chữ: sạch sẽ, khô ráo. Gạt bỏ cặn thức ăn, rửa bằng nước ấm, tráng dưới vòi nước chảy, để ráo tự nhiên và thay miếng rửa bát định kỳ. Thực hiện tốt những bước này thiết thực hơn nhiều so với việc tích trữ thực phẩm chức năng.