Phát hiện bản làng gần 60 hộ ở Việt Nam, mái đá phủ đầy "vảy cá", mùa nước nổi đẹp tựa tranh thủy mặc

Bản làng gần 60 hộ bên vùng nước mênh mông

Vào một khoảng thời gian trong năm, bản làng nhỏ nằm tựa lưng vào núi dường như được bao quanh bởi nước. Những mái nhà nối tiếp nhau soi xuống mặt hồ, phía xa là núi xanh và những lớp mây mỏng, tạo nên cảnh tượng dễ khiến người lần đầu nhìn ảnh tò mò về địa điểm này.

Điểm đặc biệt còn nằm ngay trên những mái nhà. Thay vì ngói đất nung hay tôn như thường thấy, nhiều ngôi nhà sử dụng những phiến đá mỏng màu đen, nâu, được xếp chồng lên nhau thành từng lớp. Nhìn từ xa, bề mặt mái trông như được phủ kín bởi những lớp "vảy cá".

Đó là bản Quan Chiêng, phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên. Theo Báo Điện Biên Phủ, bản hiện có gần 60 hộ với hơn 200 nhân khẩu, các nếp nhà trải dài theo vùng đất bán ngập bên lòng hồ thủy điện Sơn La.

Quan Chiêng là nơi sinh sống của cộng đồng người Thái trắng. Kiến trúc nhà sàn, nghề thủ công, ẩm thực và nhịp sống gắn với sông nước vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày. Đến tháng 10/2026, bản Quan Chiêng chính thức được UBND tỉnh Điện Biên công nhận là điểm du lịch, mở thêm cơ hội phát triển du lịch cộng đồng.

Một trong những hình ảnh dễ nhận diện nhất tại khu vực này chính là mái nhà lợp đá. Theo VietnamPlus, loại đá dùng để lợp nhà có nhiều màu như đen, nâu, vàng và ngũ sắc. Đá được chẻ thành các phiến mỏng rồi xếp chồng lên nhau theo kiểu vảy cá.

Cách lợp này không chỉ tạo nên hình thức đặc biệt. Những phiến đá sau khi để ngoài không khí trở nên cứng, ít thấm nước, chịu nóng lạnh tốt và có độ bền cao. Người Thái trắng tại Mường Lay vẫn duy trì kiểu mái này như một dấu hiệu nhận diện của kiến trúc truyền thống.

Mùa nước nổi, cả bản soi bóng như tranh thủy mặc

Nếu mái đá tạo nên nét riêng cho Quan Chiêng thì mùa nước nổi lại là khoảng thời gian khiến cảnh quan thay đổi rõ nhất.

Theo VOV, mùa nước nổi tại Mường Lay thường kéo dài từ khoảng tháng 9 đến tháng 3 năm sau. Khi hồ thủy điện Sơn La tích nước, mặt nước dâng rộng, len sát những khu dân cư và ôm lấy chân núi.

Những dãy nhà sàn lúc này nằm bên mặt hồ xanh, mái đá sẫm màu nổi bật giữa núi rừng. Khi trời lặng gió, hình ảnh nhà cửa và núi non phản chiếu xuống mặt nước, tạo nên khung cảnh từng được các nguồn báo chí ví như một bức tranh thủy mặc.

Cuộc sống của người dân cũng thay đổi theo mực nước. Báo Điện Biên Phủ cho biết khi nước dâng, nhiều hộ chuyển sang đánh bắt cá, tôm trên lòng hồ. Đến khoảng cuối tháng 3, nước bắt đầu rút, những vùng đất bán ngập lại hiện ra để người dân gieo lúa, trồng ngô và hoa màu.

Riêng khu vực Mường Lay có gần 70ha đất bán ngập được đưa vào sản xuất khi nước cạn. Vì thế, cùng một vị trí nhưng du khách đến vào hai thời điểm khác nhau có thể thấy hai cảnh quan gần như đối lập: một mùa mênh mang sông nước và một mùa những bãi đất ven hồ lại chuyển sang màu xanh của cây trồng.

Không gian sông nước cũng tạo điều kiện cho nhiều hoạt động du lịch. Vào mùa nước nổi, du khách có thể đi thuyền trên lòng hồ, chèo kayak, trải nghiệm đánh bắt thủy sản hoặc tham gia các hoạt động văn hóa của cộng đồng Thái trắng.

Du khách nên đến Quan Chiêng vào thời điểm nào?

Nếu muốn ngắm đúng cảnh những mái nhà soi bóng trên mặt nước, khoảng tháng 10 đến tháng 2 là thời gian đáng cân nhắc. Đây là giai đoạn lòng hồ đã tích nước tương đối cao và cũng trùng với mùa du lịch chính ở Mường Lay.

Du khách có thể lưu trú tại các homestay trong bản để trải nghiệm gần hơn đời sống của người Thái trắng. Ngoài ngắm cảnh, những hoạt động phù hợp gồm thưởng thức các món ăn địa phương, xem dệt thổ cẩm, đan lát, làm bánh khẩu xén, bánh chí chọp hoặc đi thuyền khám phá vùng lòng hồ.

Mường Lay còn nổi tiếng với lễ hội đua thuyền đuôi én, một nét văn hóa gắn với cộng đồng Thái trắng và sông Đà. Nếu lịch trình trùng thời gian tổ chức lễ hội, du khách có thể kết hợp trong cùng chuyến đi.

Với những người thích chụp ảnh, sáng sớm là thời điểm đáng cân nhắc khi mặt hồ thường yên, sương còn phủ trên các dãy núi và ánh sáng chưa quá gắt. Khi đi thuyền hoặc tham gia các hoạt động trên mặt nước, du khách nên sử dụng áo phao và tuân thủ hướng dẫn của người địa phương.

Quan Chiêng không phải một bản làng lớn. Chính quy mô gần 60 hộ lại khiến nơi đây giữ được cảm giác yên bình. Đến mùa nước nổi, những nếp nhà sàn mái đá xếp "vảy cá" nằm sát mặt hồ, núi và mây cùng in bóng xuống nước, tạo nên khung cảnh rất khác với phần lớn thời gian còn lại trong năm.

Theo Báo Điện Biên Phủ, VOV, VietnamPlus