Nữ sinh Ninh Bình kể chuyện ở nhờ nhà họ hàng để học ĐH: "Tôi tiết kiệm 3 triệu tiền trọ, bác tiết kiệm 7 triệu tiền thuê giúp việc"!
Mỗi lần nhà có khách hay trong các cuộc điện thoại gọi về quê Ninh Bình, bác của Hà luôn tự hào "khoe" với họ hàng: “Con bé này lên đây sướng nhất, có bác bao bọc từ bữa ăn đến cái chỗ ở, chẳng tốn kém một đồng nào”.
Mỗi mùa nhập học, không ít tân sinh viên gật đầu chuyển vào sống cùng gia đình người thân ở thành phố với suy nghĩ đơn giản: Tiết kiệm chi phí và có người nhà chăm sóc. Thế nhưng, phía sau cánh cửa "bao bọc" ấy lại là nhiều ấm ức âm thầm, dồn nén, khi ranh giới giữa việc là một người cháu đến ở nhờ và một "giúp việc không lương" dần trở nên mờ nhạt.
Lịch trình của một "ô xin" mang danh người cháu
Hai năm trước, khi cầm trên tay giấy báo nhập học một trường đại học tại Hà Nội, Hà (quê Ninh Bình) được bố mẹ thu xếp cho ở nhờ nhà gia đình người bác ruột tại quận Hà Đông cũ. Bố mẹ cô mừng rỡ vì vừa đỡ được khoản tiền phòng trọ khoảng 3 triệu đồng mỗi tháng, vừa yên tâm con gái chân ướt chân ráo từ Ninh Bình lên thành phố có người nhà trông nom.
Thế nhưng, cuộc sống "sướng như tiên" trong hình dung của phụ huynh ở quê lại là chuỗi ngày quay cuồng với công việc gia đình từ A đến Z.
Hằng ngày, ngoài giờ lên lớp, lịch trình của Hà bắt đầu bằng việc đi chợ, chuẩn bị cơm nước cho cả nhà, dọn dẹp nhà cửa, rửa bát và nhận nhiệm vụ cố định: Đón cô em họ đang học cấp 2 tan học. Hôm nào trường lớp có lịch đột xuất hay tắc đường đến đón muộn một chút, em họ liền phụng phịu, xị mặt than thở. Chưa kịp giải thích, Hà đã nhận ngay lời trách mắng từ bác: “Có mỗi việc đón em cũng không xong” .
"Nhiều hôm ôm tập tài liệu ôn thi học kỳ, tôi vừa cắm cúi gọt hoa quả vừa tranh thủ nhẩm bài. Tôi nhận ra, khoản 3 triệu tiền trọ bố mẹ tiết kiệm được mỗi tháng thực chất đổi lại bằng 7 triệu tiền thuê giúp việc mà gia đình bác chắt chiu được nhờ sự có mặt của tôi", Hà chua chát nhớ lại.
Ảnh minh họa
Nỗi tủi thân đằng sau lời "khoe" của người lớn
Điều khiến một cô gái tuổi 20 đau lòng nhất không phải là sự mệt mỏi về thể xác, mà là cảm giác lòng tự trọng bị tổn thương.
Mỗi lần nhà có khách hay trong các cuộc điện thoại gọi về quê Ninh Bình, bác của Hà luôn tự hào "khoe" với họ hàng: “Con bé này lên đây sướng nhất, có bác bao bọc từ bữa ăn đến cái chỗ ở, chẳng tốn kém một đồng nào” .
Mỗi lời khen ấy như một cái dán nhãn, biến Hà thành kẻ mang nợ. Khách đến chơi nhìn cô bằng ánh mắt dành cho một đứa cháu may mắn được "ban ơn". Chẳng ai nhìn thấy những buổi sáng cô thức dậy từ 6 giờ lau dọn 3 tầng nhà, hay những mâm cơm tươm tấp do chính tay cô đứng bếp sau giờ tan học.
Sống trong căn nhà rộng rãi giữa Thủ đô, nhưng Hà luôn cảm thấy ngột ngạt và khép nép. Đi thưa, về trình, ăn mâm cơm cũng phải nhìn nét mặt từng người để gắp thức ăn. Sự tự do tối thiểu của tuổi trẻ bị bóp nghẹt bởi tâm lý "ăn nhờ ở đậu".
Muốn bứt phá nhưng vướng bức tường "yêu thương" từ bố mẹ
Đã không ít lần Hà lấy hết dũng khí gọi điện về Ninh Bình cho bố mẹ, bày tỏ nguyện vọng muốn chuyển ra ngoài ở trọ cùng bạn bè. Nhưng lần nào cũng vậy, ý định vừa nhen nhóm đã bị dập tắt bởi những lời bàn lùi từ gia đình ở quê.
Bố mẹ sợ con gái ra ngoài ở riêng sẽ phát sinh đủ thứ rủi ro: từ chuyện đêm hôm đau ốm không ai biết, sợ cạm bẫy lừa đảo, đa cấp, cho đến những lo lắng về chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Bố mẹ gạt đi và cho rằng cô "sướng mà không biết đường sướng", "ở với bác là an toàn nhất rồi còn đòi hỏi gì nữa".
Sự bất đồng trong suy nghĩ giữa hai thế hệ vô tình đẩy những đứa trẻ vào thế tiến lùi đều khó. Ở lại thì tiếp tục gánh chịu sự bí bách, kiệt sức về tinh thần và sự gò bó chốn thị thành. Còn quyết liệt dọn ra thì bị gán mác "không biết điều", làm sứt mẻ tình cảm giữa hai gia đình ở quê và thành phố.
Khi ở nhờ không còn là giải pháp tối ưu
Trải nghiệm sống nhờ nhà họ hàng giúp Hà nhận ra rằng, sự hỗ trợ từ người thân là vô cùng quý giá, nhưng nó chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với sự cảm thông và tôn trọng ranh giới cá nhân.
Các chuyên gia tâm lý nhận định, giai đoạn đại học là bước đệm quan trọng để một bạn trẻ học cách tự lập và chịu trách nhiệm với cuộc sống của mình. Việc gửi gắm con cái cho họ hàng để "tiết kiệm" đôi khi lại tạo ra những áp lực vô hình lên cả hai phía: người cho ở nhờ cảm thấy bị phiền thoái, còn người đi ở nhờ lại chịu tổn thương tâm lý kéo dài.
Đôi khi, việc thẳng thắn nhìn nhận thực tế và chủ động tìm kiếm một không gian sống độc lập, dù nhỏ bé hay thiếu thốn hơn lại là lựa chọn trưởng thành nhất để giữ gìn cả sự tự do cá nhân lẫn tình cảm họ hàng bền vững.