Nữ sinh lên ĐH ở nhờ nhà dì ruột, nhắn tin báo hết dầu gội và nhận lại câu: "Con ở nhà dì, dì mong con biết suy nghĩ"

Khi đi học xa nhà, ở nhờ người thân vốn được xem là một cách giúp sinh viên giảm bớt gánh nặng chi phí, nhất là với những gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn. Tuy nhiên, khi sống chung dưới một mái nhà, những khác biệt trong quan niệm về tiền bạc, cách sinh hoạt và trách nhiệm cá nhân lại trở thành nguyên nhân khiến các thành viên không thoải mái. Một câu chuyện được chia sẻ trên MXH gần đây về cô gái lên Hà Nội học tập, ở nhờ nhà dì ruột và nhận được lời góp ý dài chỉ từ tin nhắn báo hết dầu gội đang thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng.

Theo nội dung bài đăng, cô gái có hoàn cảnh gia đình khó khăn, được cha mẹ gửi đến ở nhờ nhà dì ruột để thuận tiện cho việc học tập. Người dì được giới thiệu là có điều kiện kinh tế khá giả hơn gia đình cháu. Tuy nhiên, việc ở nhờ không đồng nghĩa với việc mọi nhu cầu sinh hoạt của cô gái đều được người dì chủ động lo liệu.

Câu chuyện bắt đầu từ một tin nhắn rất ngắn cô gái nhắn cho dì: “Dì ơi nhà mình hết dầu gội đầu rồi ạ”. Đây có thể đơn giản là lời thông báo về một món đồ dùng sinh hoạt đã hết, nhưng phản hồi mà cô nhận được lại dài hơn nhiều so với nội dung ban đầu.

Người dì trả lời rằng dầu gội đã hết, sau đó chuyển sang góp ý về cách sử dụng đồ cá nhân và ý thức tiết kiệm của cháu. Trong tin nhắn, người dì viết: “Dù sao con cũng lớn cũng nhận thức được rồi. Con xuống HN học cũng được 2 tháng rồi. Dì cho con ở nhờ vì dì biết gia đình con đang rất khó khăn. Nhưng con cũng nên biết ý sử dụng đồ cá nhân thì nên tiết kiệm”.

Người dì tiếp tục nhấn mạnh việc trân trọng đồng tiền khi chưa tự kiếm ra thu nhập: “Con chưa kiếm ra tiền thì nên biết cách trân trọng đồng tiền”. Theo lời người dì, những người có hoàn cảnh khó khăn khác cũng tìm việc làm thêm để kiếm thêm thu nhập, giảm bớt gánh nặng cho cha mẹ. Vì vậy, người dì mong cháu gái đang ở cùng nhà mình cũng biết suy nghĩ và chủ động hơn trong việc chăm lo cho bản thân.

Đáng chú ý, người dì còn bày tỏ sự mệt mỏi khi phải lo thêm cho cháu sau giờ làm: “Con ở nhà dì, dì mong con biết suy nghĩ, những đồ dùng cá nhân con tự sắm được thì rất tốt. Dì nói con đừng buồn, chứ dì đi làm về đã rất mệt, giờ phải lo cho con từ những thứ nhỏ nhất”.

Trên thanh chat cũng hiện phản hồi chưa kịp gửi đi của cô gái: “Con cũng đang tìm việc mà chưa được ạ”. Tin nhắn này cho thấy nữ sinh đã tìm việc làm thêm nhưng chưa có kết quả. Tuy nhiên, đoạn hội thoại được chia sẻ không cung cấp thêm thông tin về tình hình học tập, thời gian biểu, khả năng tài chính hay những thỏa thuận trước đó giữa hai dì cháu về chi phí sinh hoạt.

Dưới phần bình luận, câu chuyện nhanh chóng mở ra nhiều cách nhìn khác nhau. Với nhiều người, việc người dì nhắc cháu tự lo đồ dùng cá nhân là điều có thể hiểu được. Khi đã trưởng thành và bắt đầu cuộc sống xa nhà, sinh viên cần học cách quản lý chi tiêu, chủ động với những nhu cầu của mình và không mặc định rằng người thân phải đáp ứng mọi thứ chỉ vì đang cho ở nhờ. Việc tìm kiếm một công việc làm thêm phù hợp cũng có thể là cách giúp người trẻ giảm bớt gánh nặng cho gia đình, miễn là không ảnh hưởng đến việc học và sức khỏe.

Tuy nhiên, không ít người lại cho rằng phản ứng của người dì có phần quá nặng nề so với một tin nhắn báo hết dầu gội. Đây là vật dụng vệ sinh cá nhân thiết yếu, không phải một món đồ xa xỉ hay khoản chi tiêu lớn. Cô gái cũng không trực tiếp yêu cầu dì phải mua ngay mà chỉ nhắn thông báo rằng đồ dùng trong nhà đã hết. Trong hoàn cảnh gia đình khó khăn, việc phải lên thành phố học tập và tìm cách thích nghi với môi trường mới vốn đã không dễ dàng, nên cách góp ý của người dì có thể khiến cô gái cảm thấy mình trở thành gánh nặng:

- Mình thấy dì nói cũng có phần đúng. Cho cháu ở nhờ đã là giúp đỡ rất nhiều rồi, tiền thuê nhà mỗi tháng đâu có ít. Dì không thu tiền nhà thì cháu càng nên chủ động những gì mình có thể làm được, từ đồ dùng cá nhân đến việc nhà. Không thể cứ nghĩ người thân có điều kiện là mình được thoải mái sử dụng mọi thứ.

- Ở nhờ nhà người khác, kể cả người thân, vẫn nên hỏi rõ những khoản nào mình tự lo, những khoản nào gia đình hỗ trợ. Dì có thể có điều kiện hơn nhưng tiền là của dì, không có nghĩa dì bắt buộc phải mua sắm mọi thứ cho cháu. Mình nghĩ vấn đề lớn nhất là hai bên chưa thống nhất rõ kỳ vọng ngay từ đầu.

- Mình từng cho em họ ở nhờ lúc học đại học nên hiểu cảm giác này. Ban đầu nghĩ chỉ thêm một người ăn ở, nhưng thực tế là đủ thứ phát sinh như đồ dùng, điện nước, sinh hoạt, đưa đón, rồi cả việc phải để ý em ăn uống thế nào. Người ngoài nhìn vào thấy có mỗi chai dầu gội, người trong nhà có khi lại đang tích tụ nhiều chuyện nhỏ khác.

- Mình thấy vấn đề là cháu chỉ nhắn “nhà mình hết dầu gội rồi ạ”, chứ đâu có nhắn “dì mua cho con chai dầu gội đi”. Có thể em chỉ báo để người trong nhà biết đồ dùng đã hết. Từ một câu rất bình thường mà nhận về cả bài giảng dài như vậy thì người nhận chắc cũng chạnh lòng.

- Dầu gội là đồ dùng vệ sinh cơ bản mà, đâu phải mỹ phẩm đắt tiền hay đồ hiệu. Nếu dì không muốn mua cho cháu thì có thể nói rõ từ đầu rằng đồ cá nhân ai dùng người đó tự mua. Còn khi mọi chuyện chưa được thống nhất, việc nhắc đến hoàn cảnh khó khăn và chuyện người khác phải đi làm thêm có thể khiến cháu cảm thấy mình đang bị đánh giá.

- Mình không phản đối chuyện dạy cháu tự lập, nhưng cách nói quan trọng lắm. Cháu đã ở nhờ vì gia đình khó khăn, chắc bản thân cũng không thoải mái khi phải phụ thuộc người khác. Người lớn có thể hướng dẫn cách chi tiêu mà không cần nhấn mạnh liên tục rằng mình đang phải lo cho cháu từ những thứ nhỏ nhất.

Thực tế, chỉ từ một đoạn tin nhắn, rất khó để kết luận người dì keo kiệt hay cô cháu gái thiếu ý thức. Người dì có thể đã mệt mỏi vì phải đảm nhận thêm trách nhiệm chăm sóc người thân, trong khi cô gái có thể chưa hiểu rõ kỳ vọng của dì hoặc đang gặp khó khăn trong quá trình tìm việc. Những điều chưa được thể hiện trong đoạn hội thoại cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến cách nhìn nhận sự việc

Cho người thân ở nhờ là một sự hỗ trợ đáng quý, đặc biệt khi người được giúp đỡ chưa đủ điều kiện tự lo chỗ ở. Nhưng để việc giúp đỡ không trở thành áp lực cho cả hai phía, những thỏa thuận về sinh hoạt, chi phí và việc nhà cần được trao đổi rõ ràng ngay từ đầu.

Ở chiều ngược lại, người trẻ khi nhận sự hỗ trợ cũng cần chủ động quan sát, hỏi han và chia sẻ trách nhiệm trong khả năng của mình. Nếu chưa thể tự trang trải toàn bộ chi phí, các em vẫn có thể thể hiện sự biết ơn bằng cách giữ gìn không gian chung, tiết kiệm điện nước, chủ động làm việc nhà hoặc trao đổi trước khi những vật dụng thiết yếu sắp hết. Sự chủ động ấy không chỉ giúp người cho ở nhờ bớt áp lực mà còn giúp người trẻ dần hình thành kỹ năng sống độc lập.

Chuyện ở nhờ nhà người thân không có đúng sai tuyệt đối. Sự giúp đỡ chỉ thực sự bền vững khi đi cùng sự tự nguyện, tôn trọng và những giới hạn được thống nhất rõ ràng. Người trẻ cần học cách tự lập, biết ơn và chia sẻ trách nhiệm; người cho ở nhờ cũng cần giao tiếp thẳng thắn, tránh để những bức xúc tích tụ rồi bộc lộ qua những việc nhỏ.