Nghiên cứu hơn 220.000 người phát hiện thường xuyên ăn loại chất béo này có thể làm tăng 15% nguy cơ tử vong

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Internal Medicine đã phân tích dữ liệu của hơn 220.000 người trưởng thành trong thời gian theo dõi kéo dài 33 năm .

Cứ mỗi 4 năm, các nhà khoa học thu thập thông tin về chế độ ăn của người tham gia, đặc biệt là lượng bơ động vật (bao gồm bơ dùng trực tiếp, dùng trong nấu nướng, chiên rán hoặc làm bánh) và các loại dầu thực vật như dầu rum, dầu đậu nành, dầu ngô, dầu hạt cải và dầu ô liu.

Trong suốt thời gian nghiên cứu, ghi nhận 50.932 trường hợp tử vong , trong đó có 12.241 ca tử vong do ung thư, 11.240 ca tử vong do bệnh tim mạch.

Kết quả cho thấy những người tiêu thụ bơ động vật thường xuyên có nguy cơ tử vong chung cao hơn khoảng 15% so với những người ăn ít bơ. Nguy cơ tử vong do ung thư cũng cao hơn khoảng 12% .

Các nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân có thể liên quan đến việc bơ chứa nhiều chất béo bão hòa và cholesterol , nếu tiêu thụ quá mức có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.

Thay bơ bằng dầu thực vật có thể giảm nguy cơ bệnh tật

Phân tích sâu hơn cho thấy việc thay bơ bằng các loại dầu thực vật như dầu hạt cải, dầu ô liu hoặc dầu đậu nành có thể mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể.

Nếu mỗi ngày thay khoảng 5 gram bơ bằng dầu thực vật , nguy cơ tử vong tổng thể có thể giảm khoảng 15% với dầu hạt cải, khoảng 8% với dầu ô liu, khoảng 6% với dầu đậu nành.

Khi thay 10 gram bơ bằng 10 gram dầu thực vật mỗi ngày , nguy cơ tử vong chung và tử vong do ung thư có thể giảm khoảng 17% .

Nguyên nhân là do dầu thực vật thường chứa axit béo không bão hòa , có lợi cho tim mạch hơn so với chất béo bão hòa trong bơ.

Ba loại dầu thực vật được khuyến nghị

- Dầu hạt cải: ít chất béo bão hòa nhất

Dầu hạt cải là một trong những loại dầu có hàm lượng chất béo bão hòa thấp nhất , chỉ chiếm khoảng 6% thành phần . Loại dầu này chứa nhiều axit béo không bão hòa đơn và omega-3 , giúp giảm cholesterol xấu và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Dầu hạt cải có mùi vị khá nhẹ , không làm át hương vị thực phẩm và giá thành thường thấp hơn dầu ô liu.

Điểm bốc khói của dầu hạt cải khoảng 210- 232 độ C , phù hợp với nhiều cách chế biến như xào, chiên, rán hoặc nướng bánh . Ngoài ra, nó cũng có thể dùng làm sốt salad, dù hương vị không đậm như dầu ô liu.

- Dầu ô liu: giàu chất chống oxy hóa

Dầu ô liu nổi tiếng nhờ hàm lượng axit béo không bão hòa đơn cao , cùng với nhiều polyphenol và vitamin E - các chất chống oxy hóa có lợi cho tim mạch.

Dầu ô liu nguyên chất (extra virgin) có giá trị dinh dưỡng cao nhất, chứa nhiều vitamin E và vitamin K, đồng thời mang hương vị đặc trưng hơi cay hoặc đắng nhẹ, giúp tăng hương vị món ăn.

Loại dầu này có điểm bốc khói khoảng 165- 190 độ C , nên phù hợp với trộn salad, nấu ở nhiệt độ thấp hoặc dùng trực tiếp . Một số người còn dùng một lượng nhỏ dầu ô liu vào buổi sáng để hỗ trợ tiêu hóa.

Trong khi đó, dầu ô liu tinh luyện có điểm bốc khói cao hơn (trên 210 độ C ), thích hợp cho việc xào hoặc nướng.

- Dầu đậu nành: dễ hấp thu và phù hợp nấu ở nhiệt độ cao

Dầu đậu nành chứa nhiều axit béo omega-6 và omega-3 , cùng các vi chất như vitamin E, phospholipid và beta-carotene . Đây cũng là loại dầu có tỷ lệ hấp thu khá cao , có thể lên tới khoảng 98% .

Điểm bốc khói của dầu đậu nành khoảng 230- 240 độ C , nên phù hợp cho các phương pháp nấu ở nhiệt độ cao như xào hoặc chiên.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo không nên sử dụng dầu đậu nành để chiên đi chiên lại nhiều lần , vì dầu có thể bị oxy hóa và sinh ra các hợp chất không tốt cho sức khỏe.

Ngoài ra, những người dị ứng với đậu nành hoặc các loại đậu nên thận trọng khi sử dụng và có thể tham khảo ý kiến bác sĩ trước.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng việc thay thế một phần chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa là một trong những cách đơn giản giúp cải thiện sức khỏe tim mạch.

Dù vậy, ngay cả với dầu thực vật, việc sử dụng vẫn cần ở mức vừa phải , kết hợp với chế độ ăn cân bằng giàu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt để mang lại lợi ích sức khỏe lâu dài.

Nguồn và ảnh: HK01