Mùa mưa, cảnh giác nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, giun sán

Ảnh minh họa.

Đầu mùa mưa năm nay, anh N.V.H. (54 tuổi, ngụ xã Phú Trung) đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Bình Phước do ngứa da kéo dài, nổi mề đay từng đợt và mệt mỏi. Trước đó, anh nhiều lần điều trị theo hướng dị ứng nhưng triệu chứng không cải thiện. Qua khai thác tiền sử, bác sĩ ghi nhận anh nuôi nhiều chó trong nhà, thường xuyên tiếp xúc với vật nuôi nhưng chưa tẩy giun định kỳ. Kết quả xét nghiệm xác định anh nhiễm giun đũa chó (Toxocara). Sau điều trị theo phác đồ và điều chỉnh thói quen sinh hoạt, tình trạng sức khỏe của anh dần cải thiện.

Trường hợp này cho thấy bệnh ký sinh trùng có thể biểu hiện bằng những triệu chứng dễ nhầm lẫn với bệnh lý thông thường, khiến người bệnh điều trị kéo dài nhưng chưa xác định đúng nguyên nhân.

Theo thống kê của Khoa Ký sinh trùng - Côn trùng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đồng Nai, năm 2025, đơn vị ghi nhận 106 ca nhiễm giun đường ruột, gồm 52 ca giun đũa, 3 ca giun móc và 51 ca nhiễm phối hợp. Ngoài ra, có 165 ca bệnh giun, sán, trong đó 158 ca nhiễm giun đũa chó, mèo, 5 ca giun lươn và 2 trường hợp nhiễm ký sinh trùng khác.

Theo ThS. Vũ Văn Hiệp, Phó Trưởng khoa Ký sinh trùng - Côn trùng, CDC Đồng Nai, mùa mưa tạo điều kiện thuận lợi để trứng và ấu trùng của nhiều loại ký sinh trùng tồn tại lâu hơn trong môi trường. Đất ẩm, nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm, ăn rau sống chưa rửa sạch, đi chân đất hoặc tiếp xúc với chó, mèo chưa được tẩy giun đều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.

Giun đũa chó, mèo có thể ảnh hưởng đến nhiều lứa tuổi, đặc biệt ở những người thường xuyên tiếp xúc với vật nuôi hoặc môi trường có phân chó, mèo nhiễm ký sinh trùng. Nhiều trường hợp không có triệu chứng điển hình nên chỉ được phát hiện khi biểu hiện bệnh kéo dài.

BS. Mai Thị Ngọc Hà, Trạm Y tế xã Phú Trung, cho biết các bệnh ký sinh trùng thường có biểu hiện không đặc hiệu như ngứa da kéo dài, nổi mề đay tái phát, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, sụt cân, thiếu máu hoặc mệt mỏi. Một số trường hợp có thể tăng bạch cầu ái toan trong xét nghiệm máu. Tùy loại ký sinh trùng và mức độ nhiễm, bệnh có thể gây tổn thương gan, phổi, mắt hoặc các cơ quan khác.

Người bị ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, nổi mề đay tái phát, đau bụng dai dẳng hoặc có yếu tố nguy cơ như ăn thực phẩm chưa nấu chín, thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo hay làm việc trong môi trường đất bẩn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Tự điều trị theo triệu chứng có thể khiến bệnh kéo dài và chậm được chẩn đoán.

Trong năm 2025, ngành Y tế Đồng Nai đã tổ chức tẩy giun cộng đồng cho 62.328 trẻ từ 24 đến dưới 60 tháng tuổi, đạt 99,4% kế hoạch; 105.021 trẻ từ 7 đến 11 tuổi được tẩy giun, đạt 99,7% kế hoạch. Các hoạt động truyền thông, giám sát phòng chống bệnh ký sinh trùng cũng được duy trì tại nhiều địa phương.

Để phòng bệnh trong mùa mưa, người dân cần ăn chín, uống sôi; rửa sạch rau quả; tránh ăn thịt tái, tiết canh và thực phẩm chưa được chế biến kỹ. Cần sử dụng nước hợp vệ sinh, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, mang dép khi đi trên nền đất ẩm, không để trẻ chơi ở khu vực đất cát có nguy cơ ô nhiễm.

Các gia đình nuôi chó, mèo cần tẩy giun định kỳ cho vật nuôi theo hướng dẫn của bác sĩ thú y, thu gom và xử lý phân đúng cách, giữ vệ sinh nơi ở và khu vực vui chơi của trẻ. Người dân nên thực hiện tẩy giun theo hướng dẫn của cán bộ y tế, nhất là với trẻ em và nhóm nguy cơ cao; không tự ý dùng thuốc khi nghi nhiễm ký sinh trùng.