MCK soán ngôi Sơn Tùng M-TP

30 ca khúc của MCK áp đảo nhạc Việt

Không báo trước, không cần chiến dịch truyền thông kéo dài nhiều ngày, MCK lựa chọn cách phát hành trực diện nhất: tung thẳng album 1 album 30, vừa tự tay đăng nhạc vừa livestream. Chỉ sau vài ngày, album phòng thu thứ 2 của MCK đã tạo ra một sức ép đáng kể lên các bảng xếp hạng nhạc số trong nước.

Ngay từ thời điểm phát hành, HVL đã trở thành tâm điểm thảo luận của cộng đồng yêu nhạc. Tracklist lên tới 30 bài hát vốn đã là một con số hiếm thấy ở thị trường Việt Nam, nơi phần lớn nghệ sĩ vẫn ưu tiên mô hình phát hành single hoặc EP ngắn. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn nằm ở hiệu ứng thực tế mà album tạo ra.

Thông thường, với những album có số lượng bài hát lớn, sự chú ý của khán giả thường chỉ tập trung vào một vài ca khúc nổi bật. Phần còn lại đóng vai trò bổ trợ cho tổng thể dự án. HVL lại cho thấy một bức tranh khác. Mức độ quan tâm của người nghe không chỉ dồn vào một vài bài hát chủ lực mà được phân bổ tương đối đều trên nhiều track khác nhau, giúp album đồng loạt xuất hiện trên các nền tảng âm nhạc.

Tại Apple Music Việt Nam, HVL nhanh chóng phủ kín bảng xếp hạng. Trong 24 giờ đầu, cả 30 ca khúc lọt Top 100 Apple Music Việt Nam. Riêng Top 10 có tới 8 bài thuộc album HVL. Chỉ còn SWIM của BTS (#2) và Em của Binz kết hợp SOOBIN (#9) là những cái tên không thuộc dự án của MCK, theo số liệu ngày 21/6. Việc một nghệ sĩ chiếm lĩnh gần như toàn bộ nhóm đầu bảng xếp hạng là hiện tượng hiếm gặp của Vpop trong những năm gần đây.

YouTube Charts cũng chứng kiến kịch bản tương tự. Sau khi album lên sóng 2 ngày, MCK chiếm 8/10 vị trí trong Top 10 YouTube Video Daily Chart Việt Nam. Đáng chú ý hơn, nam rapper khóa chặt toàn bộ Top 4 với Nếu Như Ta Chẳng Còn, Liệm, IDK và Xa Xôi. Riêng Nếu Như Ta Chẳng Còn hiện đã vượt mốc 2.2 triệu lượt xem cho video audio, trở thành ca khúc dẫn đầu album về mặt chỉ số.

Spotify tiếp tục phản ánh độ phủ mạnh mẽ của HVL . Nhiều bài hát đồng thời xuất hiện trong nhóm dẫn đầu nền tảng. Theo số liệu ngày 21/6, Nếu Như Ta Chẳng Còn đứng ở vị trí thứ 4, trong khi Mắt Môi Tay Chân giữ vị trí thứ 10.

Quan trọng hơn các con số, HVL đang cho thấy một kiểu thành công mới. Không phải thành công của một MV duy nhất tạo hiệu ứng bùng nổ, mà là thành công của cả một hệ sinh thái âm nhạc. Người nghe không chọn một bài hát của MCK, họ đang nghe cả album của MCK. Đó là lý do sức ảnh hưởng của HVL không nằm ở một khoảnh khắc viral ngắn hạn mà nằm ở khả năng chiếm lĩnh thời lượng nghe của khán giả trên các nền tảng streaming.

MCK soán ngôi Sơn Tùng

Trong khi MCK bùng nổ mạnh mẽ bằng một album đồ sộ, Sơn Tùng M-TP lại đang chứng kiến sự giảm nhiệt tương đối của Come My Way, ca khúc mới phát hành vào cuối tháng 5. Trước đó, Sơn Tùng gần như là cái tên mặc định đứng đầu khi nhắc đến sức mạnh streaming và YouTube tại Việt Nam. Mỗi lần trở lại, anh thường tạo ra hiệu ứng áp đảo trên diện rộng. Tuy nhiên, diễn biến của Come My Way cho thấy bức tranh đã khác. Việc nghệ sĩ thay thế nhau trên các BXH vốn là điều bình thường. Nhưng với Sơn Tùng - người đang giữ vị thế số 1, tình hình nhạc số bị thay thế quá nhanh khiến công chúng đặt nhiều dấu chấm hỏi.

Come My Way từng nhanh chóng leo lên vị trí dẫn đầu các bảng xếp hạng nhạc số và YouTube Trending trong giai đoạn đầu phát hành. Nhưng sức nóng này không kéo dài quá lâu. Tính đến hiện tại, Come My Way đang đứng ở vị trí thứ 26 trên Apple Music Việt Nam, thứ 16 trên Spotify và không còn xuất hiện trong nhóm 10 video âm nhạc hàng đầu của YouTube Charts Việt Nam.

Trên mạng xã hội, người hâm mộ Sơn Tùng liên tục kêu gọi nhau tập trung streaming để duy trì thành tích cho sản phẩm. Tuy nhiên, những nỗ lực này không đủ để giúp ca khúc giữ vị trí dẫn đầu trước sự cạnh tranh ngày càng lớn từ các nghệ sĩ khác.

Điều này phản ánh một thực tế từng tạo nên sức mạnh của Sơn Tùng trong nhiều năm qua. Thành công của anh không chỉ đến từ fandom mà còn dựa rất lớn vào công chúng đại chúng. Khi bài hát chạm được tới số đông, hiệu ứng sẽ kéo dài trong thời gian rất lâu. Chúng Ta Của Tương Lai là ví dụ điển hình khi giữ vị trí số 1 Trending 37 ngày, trước khi rời bảng xếp hạng do giới hạn của nền tảng. Đừng Làm Trái Tim Anh Đau cũng duy trì thứ hạng cao trên Spotify trong nhiều tháng liên tiếp, góp phần đưa lượng người nghe hàng tháng của Sơn Tùng vượt mốc 2,1 triệu người, mức cao nhất Vpop năm 2024.

Ngược lại, Come My Way lại là một trường hợp khác. Đây là sản phẩm tiếng Anh với màu sắc afrobeats tương đối khác biệt so với những bản hit tiếng Việt từng giúp Sơn Tùng thống trị thị trường. Ca khúc có tính thể nghiệm cao hơn và cũng kén người nghe hơn trong bối cảnh thị trường nhạc Việt đại chúng vẫn ưu tiên những bài hát dễ tiếp cận về mặt ngôn ngữ lẫn cảm xúc.

Trên thực tế, ngay cả trước khi HVL xuất hiện, Come My Way đã không còn giữ được vị trí đầu bảng. Ca khúc phải nhường chỗ cho Em của Binz và SOOBIN. Tuy nhiên, sự xuất hiện của HVL khiến khoảng cách trở nên rõ ràng hơn. Ở thời điểm hiện tại, khi xét riêng trên mặt trận streaming và độ phủ bảng xếp hạng, khó có ai đánh bại được MCK.

Từ việc Sơn Tùng bị soán ngôi, có thể thấy thói quen nghe nhạc đã thay đổi

Sự dịch chuyển giữa Sơn Tùng và MCK không đơn thuần là câu chuyện của hai nghệ sĩ. Nó phản ánh một thay đổi lớn hơn trong cách khán giả Việt Nam tiếp cận âm nhạc. Trong nhiều năm, sức mạnh của Sơn Tùng đến từ khả năng tạo ra những bài hit có thể lan tỏa tới công chúng đại chúng. Khi bài hát đủ bắt tai và dễ tiếp cận, lượng người nghe tự nhiên sẽ kéo dài thành tích trong thời gian dài. Đây là mô hình hoạt động dựa trên những ca khúc đơn lẻ có sức công phá lớn.

Với Come My Way, công thức ấy không còn phát huy hiệu quả tối đa. Một bộ phận người hâm mộ vẫn duy trì hoạt động streaming, nhưng quy mô này không đủ lớn để giữ vị trí đầu bảng trong thời gian dài nếu thiếu sự hưởng ứng mạnh từ công chúng.

Ngược lại, MCK đang sở hữu những lợi thế phù hợp hơn với thời đại streaming. Sau khoảng bốn năm không phát hành album phòng thu quy mô lớn, sự chờ đợi dành cho HVL đã tích tụ đủ lâu để tạo nên sức bật mạnh mẽ khi dự án ra mắt. Không cần thông báo trước, có hàng triệu người nghe mỗi ngày vẫn chờ MCK "thả nhạc".

Bên cạnh đó, HVL không chỉ là một album có số lượng bài hát lớn. Dự án mở rộng phạm vi tiếp cận nhờ sự đa dạng về màu sắc và chủ đề. Người nghe có thể tìm thấy nhiều trải nghiệm khác nhau trong cùng một album, từ những ca khúc tình yêu, tự sự, chất liệu tình cảm cho tới các bản rap đậm cá tính, thể nghiệm độc đáo.

Yếu tố quan trọng khác nằm ở chính cộng đồng người nghe của MCK. Đây là nhóm khán giả đã nhiều lần chứng minh khả năng streaming mạnh mẽ trên các nền tảng nhạc số. Trước HVL, album 99% cũng từng ghi nhận thành tích nổi bật về lượt nghe nhạc số. Trên Spotify, album đầu tay của MCK hiện vượt hơn 300 triệu stream cho toàn bộ album. Điều đó cho thấy MCK đang sở hữu lượng fan đông đảo và quen thuộc với văn hóa nghe nhạc trên các nền tảng streaming.

Từ năm 2022 đến nay, thị trường Việt Nam chứng kiến sự bùng nộ của thế hệ nghệ sĩ mới như MCK, tlinh, GREY D, HIEUTHUHAI hay Wren Evans. Điểm chung của nhóm nghệ sĩ này không nằm ở việc chạy đua những MV có kinh phí khổng lồ mà là tập trung vào âm nhạc tự sáng tác và khả năng duy trì lượng nghe trên các nền tảng số.

Đây là thế hệ lớn lên cùng Spotify, Apple Music và YouTube Music. Đồng thời, nhóm khán giả từ 15 đến 30 tuổi cũng đang sử dụng các nền tảng streaming như một thói quen hàng ngày thay vì chỉ xem MV trên YouTube như giai đoạn trước.

Trong bối cảnh đó, lợi thế của Sơn Tùng và MCK bắt đầu phân hóa rõ hơn. Sơn Tùng vẫn là cái tên sở hữu sức mạnh đặc biệt trên YouTube. Những kỷ lục về lượt xem và độ phủ MV của anh vẫn là chuẩn mực rất khó bị vượt qua tại Vpop. Tuy nhiên, ở cuộc chơi album và streaming dài hạn, lợi thế không còn tuyệt đối như trước.

Mô hình phát hành của Sơn Tùng chủ yếu xoay quanh các single, không có album lẫn mini album. Điều này đồng nghĩa mỗi lần trở lại, ca khúc phải đủ mạnh để chinh phục số đông ngay lập tức. Nếu bài hát mang tính thể nghiệm hoặc kén người nghe hơn, đà tăng trưởng rất dễ chững lại như Come My Way hay trước đó là Making My Way gặp tình trạng tương tự.

Trong khi đó, MCK đang tận dụng mọi thế mạnh từ chính sự thay đổi của thị trường. Khi người nghe dành nhiều thời gian hơn cho playlist, album và các nền tảng streaming, một nghệ sĩ sở hữu lượng nội dung lớn, tệp fan trung thành và khả năng giữ chân khán giả trong thời gian dài sẽ có nhiều cơ hội chiếm ưu thế hơn trên bảng xếp hạng. MCK thậm chí còn không cần truyền thông, mọi con số đều đến từ yếu tố cốt lõi nhất - âm nhạc. MCK dùng âm nhạc chinh phục đám đông, và đám đông thì luôn thèm khát nhạc mới của MCK. Đây chính là thứ tiền không mua được.

Việc MCK vượt lên ở thời điểm hiện tại vì thế không chỉ là chiến thắng của một album thành công. Nó còn là dấu hiệu cho thấy trọng tâm của thị trường nhạc Việt đang dịch chuyển, từ cuộc đua của những MV đơn lẻ sang cuộc đua về thời lượng nghe, hệ sinh thái album và sức mạnh streaming.

Ảnh: FB