Lời khuyên đến tất cả các gia đình đang trồng cây ngải cứu

Ngải cứu là loại cây quá đỗi quen thuộc với nhiều gia đình Việt. Một bụi cây xanh um ở góc vườn, vài nhánh mọc trong thùng xốp hay chiếc chậu ngoài ban công nhìn thì giản dị, nhưng lại mang đến cảm giác rất riêng của một khu vườn nhà: có thứ mình tự tay trồng, chăm mỗi ngày và đến lúc cần lại có thể hái ngay để sử dụng. Cây cũng khá khỏe, một khi đã bén rễ và phát triển ổn định thì có thể duy trì lâu dài. Bởi vậy, nếu nhà đang có một bụi ngải cứu xanh tốt, đây thực sự là loại cây đáng để giữ gìn và chăm cho tử tế. Không chỉ vì sự tiện lợi, ngải cứu còn có vài điểm khiến cây khá phù hợp để duy trì trong khu vườn gia đình:

- Có thể thu hái quanh năm ở điều kiện phù hợp: Không phải chờ đến đúng một mùa mới có thể sử dụng, gia đình có thể chủ động chăm và thu hái theo từng đợt cây phát triển.

- Khả năng tái sinh khá tốt: Sau khi cắt hái hợp lý, phần gốc khỏe có thể tiếp tục bật chồi và tạo ra những nhánh mới, nhờ đó một bụi cây có thể duy trì qua nhiều đợt.

- Dễ nhân thêm cây: Ngải cứu có thể phát triển từ thân rễ và được nhân giống bằng cách tách những bụi khỏe, khá thuận tiện nếu muốn trồng thêm ở một vị trí khác.

- Không cần chăm sóc quá cầu kỳ: Khi đã thích nghi với môi trường trồng, cây tương đối khỏe và không đòi hỏi chế độ chăm sóc phức tạp như một số loại rau, cây ăn quả khác.

Tuy nhiên, dễ sống không có nghĩa là trồng xuống rồi để mặc. Muốn bụi ngải cứu cứ xanh tốt, nhiều lá, liên tục bật chồi mới và có thể duy trì lâu dài, cách đặt cây, tưới nước, thu hái hay kiểm soát bụi đều có vài điểm gia đình nên chú ý.

1. Đừng để cây quanh năm ở một góc quá thiếu sáng

Ngải cứu khá khỏe nên đôi khi được trồng ở đâu còn chỗ thì đặt ở đó. Tuy nhiên, muốn cây phát triển tốt, vị trí trồng vẫn rất quan trọng. Đây là loại cây ưa điều kiện có ánh sáng tốt và cũng có thể sinh trưởng ở nơi bán râm. Vì vậy, nếu trồng trong chậu, gia đình có thể ưu tiên ban công, sân thượng, hiên nhà hoặc khoảng sân có ánh sáng thay vì đặt sâu trong nhà. Tất nhiên, cũng không cần máy móc đưa cây ra vị trí nắng gay gắt nhất. Những ban công hoặc sân thượng hấp nhiệt mạnh vào mùa hè cần được quan sát thực tế. Nếu đất khô quá nhanh, lá thường xuyên héo vào giữa ngày thì có thể chuyển chậu sang nơi dịu hơn nhưng vẫn đảm bảo ánh sáng.

2. Tưới nước đừng chỉ nhìn vào lịch

Một chậu ngải cứu được tưới đều đặn chưa chắc đã đồng nghĩa với việc cây đang nhận lượng nước phù hợp. Bởi nhu cầu nước còn thay đổi theo thời tiết, kích thước cây, loại đất và vị trí đặt chậu. Do đó, thay vì cứ đến một giờ cố định là tưới thật nhiều, hãy để ý tình trạng đất. Khi bề mặt đã bắt đầu khô mới bổ sung nước, đồng thời tưới đủ để làm ẩm vùng rễ. Vào những ngày mưa hoặc độ ẩm cao, khoảng cách giữa các lần tưới đương nhiên có thể kéo dài hơn.

Quan trọng không kém là khả năng thoát nước. Chậu nên có lỗ thoát phía dưới, đất trồng không quá bí chặt và sau khi tưới không để nước đọng lâu quanh gốc. Ngải cứu có thể chịu được những giai đoạn đất hơi khô, trong khi việc để bộ rễ liên tục ở môi trường quá ẩm lại không phải điều kiện lý tưởng.

3. Bụi càng lớn chưa chắc càng tốt

Ngải cứu có khả năng phát triển khá mạnh khi gặp điều kiện thuận lợi. Từ một vài cây ban đầu, bụi có thể dần dày lên và lan sang khu vực xung quanh nhờ hệ thân rễ. Nếu trồng trong vườn, thỉnh thoảng nên nhìn lại phạm vi của bụi thay vì để cây tự do lan rộng. Khi ngải cứu bắt đầu chen vào những luống rau hoặc khu vực dành cho cây khác, gia đình có thể tỉa và loại bỏ bớt phần mọc vượt khỏi vị trí mong muốn. Với nhà có diện tích nhỏ, trồng ngải cứu trong chậu hoặc thùng riêng cũng là một cách khá tiện. Không chỉ dễ chăm và dễ thu hái, cách này còn giúp kiểm soát bụi cây tốt hơn khi ngải cứu bắt đầu phát triển mạnh.

4. Muốn hái lâu dài thì đừng lần nào cũng cắt trụi

Ngải cứu trồng tại nhà thường được thu hái trực tiếp khi cần, nhưng cách hái cũng ảnh hưởng đến khả năng duy trì bụi cây. Nếu chỉ cần một lượng nhỏ, nên chọn những ngọn và cành phù hợp thay vì cắt sạch toàn bộ bụi trong một lần. Đồng thời, những cành quá già, yếu hoặc phần lá hư hỏng có thể được tỉa bỏ để bụi cây gọn và thông thoáng hơn. Sau một thời gian, nếu cây mọc quá cao hoặc các nhánh đã già, gia đình cũng có thể tỉa để kích thích cây tiếp tục phát triển các chồi mới. Nhờ vậy, một bụi ngải cứu khỏe có thể cho thu hái qua nhiều đợt thay vì trồng một lần rồi sử dụng hết.

5. Đừng bỏ quên phần đất chỉ vì thấy cây vẫn xanh

Một tình trạng khá thường gặp với cây trồng lâu năm trong chậu là phần trên vẫn xanh nên gia đình gần như không động tới đất trong thời gian dài. Trong khi đó, sau nhiều đợt tưới và thu hái, đất có thể dần nén chặt, giảm độ tơi xốp hoặc lượng dinh dưỡng không còn như ban đầu. Vì vậy, thỉnh thoảng nên kiểm tra bề mặt và khả năng thoát nước của đất. Nếu thấy đất quá chặt, nước vừa tưới đã đọng trên mặt hoặc cây phát triển chậm hơn rõ rệt dù điều kiện ánh sáng vẫn ổn, có thể xới nhẹ lớp đất mặt và bổ sung thêm đất trồng, phân hữu cơ đã xử lý phù hợp. Tuy nhiên, cũng không cần bón phân liên tục vì suy nghĩ càng nhiều dinh dưỡng cây càng nhanh tốt. Với một bụi ngải cứu trồng để gia đình sử dụng, chăm đều và vừa phải thường quan trọng hơn việc thúc cây phát triển thật nhanh.

Ngải cứu vốn là loại cây không quá cầu kỳ, nhưng chính vì dễ sống nên đôi khi lại bị trồng theo kiểu “để đâu cũng được”. Nếu gia đình đã có một bụi ngải cứu khỏe, chỉ cần chú ý vị trí đủ sáng, tưới theo tình trạng đất, giữ chậu thoát nước tốt, kiểm soát bụi khi cây lan rộng và thu hái hợp lý, cây hoàn toàn có thể được duy trì lâu dài, vừa tạo thêm khoảng xanh vừa luôn có sẵn một loại rau quen thuộc khi gia đình cần dùng.