Lời khuyên cho những gia đình đang dùng lò vi sóng để hâm nóng thức ăn
Lò vi sóng giúp hâm nóng thức ăn nhanh chóng, nhưng nếu dùng sai hộp đựng, hâm không đều hoặc bảo quản thức ăn không đúng cách, nguy cơ mất an toàn vẫn có thể xảy ra.
Lò vi sóng là thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình, đặc biệt để hâm nóng cơm, canh, thức ăn thừa hoặc thực phẩm đông lạnh. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cho biết lò vi sóng sử dụng bức xạ điện từ không ion hóa để tạo nhiệt trong thực phẩm; với những thiết bị đáp ứng tiêu chuẩn an toàn và được sử dụng đúng hướng dẫn, lò vi sóng nhìn chung an toàn.
Tuy nhiên, việc sử dụng lò vi sóng vẫn có thể gặp phải một số vấn đề như: thức ăn có thể nóng không đều, hộp đựng có thể trở nên rất nóng, chất lỏng có thể quá nhiệt và gây bỏng, trong khi lò bị hỏng cửa hoặc gioăng cũng cần được ngừng sử dụng.
Dưới đây là những điều gia đình cần lưu ý khi hâm nóng thức ăn bằng lò vi sóng:
1. Chú ý làm nóng đều thức ăn
Một trong những vấn đề đặc trưng của lò vi sóng là thức ăn có thể nóng không đồng đều. FDA cảnh báo quá trình này có thể tạo ra những “điểm nóng” và “điểm lạnh”.
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) khuyến cáo nên đậy thức ăn, xoay hoặc đảo trong quá trình hâm để nhiệt phân bố đều. Với món đặc hoặc có nhiều phần khác nhau, nên kiểm tra ở nhiều vị trí, đặc biệt là phần dày nhất.
USDA khuyến cáo thức ăn thừa khi hâm nóng cần đạt nhiệt độ bên trong 165°F, tương đương khoảng 74°C. Nếu có nhiệt kế thực phẩm, đây là cách đáng tin cậy hơn nhiều so với việc chỉ kiểm tra bằng cảm giác nóng ở bên ngoài.
2. Đậy thức ăn khi hâm, nhưng phải để hơi nước thoát ra
Đậy thức ăn trước khi cho vào lò vi sóng không chỉ giúp hạn chế thức ăn bắn tung tóe mà còn giúp giữ ẩm và hỗ trợ quá trình gia nhiệt đồng đều hơn. USDA khuyến cáo có thể sử dụng nắp hoặc màng bọc được thiết kế để dùng trong lò vi sóng, đồng thời cần để một góc hở để hơi nước thoát ra.
Với các món cơm, mì, thịt hoặc thức ăn khô, có thể thêm một lượng nhỏ chất lỏng nếu phù hợp với món ăn. FDA cũng khuyến nghị che phủ thực phẩm và khuấy hoặc xoay trong quá trình hâm để hạn chế các vùng nóng lạnh không đồng đều.
Sau khi lò dừng, không nên lập tức mở nắp kín hoặc cúi sát mặt vào hộp. Hơi nước tích tụ bên trong có thể rất nóng và gây bỏng khi thoát ra.
3. Không phải hộp nhựa nào cũng có thể cho vào lò vi sóng
Gia đình không nên có thói quen lấy bất kỳ hộp nhựa nào đang có sẵn trong bếp để hâm thức ăn. USDA khuyến cáo chỉ sử dụng dụng cụ được nhà sản xuất xác định là phù hợp với lò vi sóng; thủy tinh chịu nhiệt và đồ gốm phù hợp.
FDA cũng lưu ý một số loại nhựa có thể bị nóng chảy do nhiệt truyền từ chính thức ăn bên trong. Đặc biệt, các vật liệu kim loại hoặc giấy bạc nói chung không nên sử dụng trong lò vi sóng, bởi kim loại phản xạ vi sóng, có thể khiến thức ăn nóng không đều và thậm chí làm hỏng thiết bị.

Ảnh minh họa: GraphinityLab / Shutterstock
Một trường hợp đáng chú ý khác là đồ dùng bằng melamine. FDA khuyến cáo không hâm nóng thức ăn hoặc đồ uống bằng đồ đựng melamine trong lò vi sóng; nếu cần hâm, nên chuyển thức ăn sang đồ đựng bằng gốm hoặc vật liệu được ghi rõ là an toàn với lò vi sóng.
4. Thức ăn thừa để ngoài quá lâu thì không nên cố “cứu” bằng cách hâm lại
Một chiếc lò vi sóng tốt cũng không thể biến thức ăn đã được bảo quản sai cách thành thực phẩm an toàn. USDA khuyến cáo thực phẩm dễ hỏng và thức ăn thừa cần được đưa vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu; nếu nhiệt độ môi trường trên 90°F, tương đương khoảng 32°C, thời gian này giảm xuống còn 1 giờ.
USDA cũng khuyến cáo thức ăn thừa có thể bảo quản trong tủ lạnh khoảng 3–4 ngày. Vì vậy, trước khi cho món ăn vào lò vi sóng, gia đình cần quan tâm đến việc món đó đã được nấu từ bao lâu và đã được bảo quản như thế nào, thay vì chỉ dựa vào mùi hoặc vẻ ngoài.
Khi lượng thức ăn còn nhiều, USDA khuyến cáo chia thành các hộp nông để thức ăn nguội nhanh hơn rồi đưa vào tủ lạnh. Cách này đặc biệt hữu ích với những nồi canh, súp hoặc lượng thức ăn lớn.
5. Cẩn thận với nước và chất lỏng được hâm quá nóng
FDA cảnh báo nước hoặc các chất lỏng được làm nóng trong lò vi sóng có thể trở nên quá nhiệt. Trong một số trường hợp, chất lỏng có thể đạt nhiệt độ cao mà không sôi rõ ràng; khi người dùng di chuyển, khuấy hoặc cho thêm vật thể vào, nó có thể sôi bùng và gây bỏng.
Do đó, gia đình cần tuân thủ thời gian và hướng dẫn của nhà sản xuất thay vì tùy tiện kéo dài thời gian hâm nước. Khi lấy cốc hoặc bát chất lỏng ra khỏi lò, nên thao tác cẩn thận và tránh đưa mặt sát vào miệng cốc ngay lập tức.
FDA cho biết phần lớn chấn thương liên quan đến lò vi sóng là bỏng do hộp đựng nóng, thức ăn nóng hoặc chất lỏng quá nhiệt.
6. Lò bị hỏng cửa thì không nên tiếp tục sử dụng
Một chiếc lò vi sóng hoạt động bình thường được thiết kế với các cơ chế an toàn để ngừng phát vi sóng khi cửa mở. FDA cho biết người dùng không nên sử dụng lò nếu cửa không đóng chắc chắn hoặc cửa, bản lề, chốt hay gioăng bị cong, biến dạng hoặc hư hỏng.
Đặc biệt, nếu lò vẫn tiếp tục hoạt động khi cửa đang mở, FDA khuyến cáo phải ngừng sử dụng ngay lập tức. Gia đình không nên tự tìm cách sửa các bộ phận liên quan đến hệ thống an toàn hoặc tiếp tục dùng thiết bị chỉ vì lò vẫn có thể làm nóng thức ăn.
Bên cạnh đó, khoang lò, mép khoang và cửa cũng nên được vệ sinh thường xuyên. FDA khuyến cáo có thể vệ sinh bằng nước và chất tẩy rửa nhẹ; không cần sử dụng các chất tẩy rửa chuyên dụng và không nên dùng miếng cọ bằng thép hoặc vật liệu mài mòn có thể làm hư bề mặt.
Lò vi sóng giúp việc hâm nóng thức ăn nhanh hơn đáng kể, nhưng “nhanh” không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua các nguyên tắc an toàn. Với những gia đình sử dụng thiết bị này hàng ngày, điều quan trọng nhất là bảo quản thức ăn đúng thời gian, dùng hộp chuyên dụng, đậy và đảo thức ăn để nhiệt phân bố đều, kiểm tra mức nhiệt khi cần và đặc biệt không sử dụng lò có cửa hoặc hệ thống an toàn bị hỏng.