FDA cảnh báo những người thích ăn bưởi

Trung thu là thời điểm nhiều gia đình mua bưởi về thưởng thức. Đây là loại quả giàu vitamin C, kali và có lượng nước cao. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn bưởi một cách tùy ý, đặc biệt những người đang điều trị bệnh mạn tính bằng thuốc kê đơn.

Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), bưởi và nước bưởi chùm (grapefruit) có thể tương tác với một số loại thuốc dùng đường uống. FDA cảnh báo tương tác này có thể khiến lượng thuốc đi vào máu tăng quá cao, làm gia tăng tác dụng phụ. Ở một số trường hợp khác, tương tác với bưởi lại khiến lượng thuốc được hấp thu giảm xuống, làm thuốc kém hiệu quả.

Vì sao bưởi có thể ảnh hưởng đến thuốc?

Một trong những cơ chế quan trọng liên quan đến enzyme CYP3A4, có nhiều ở thành ruột non và tham gia chuyển hóa nhiều loại thuốc.

Một số hợp chất trong bưởi, đặc biệt là các dẫn xuất furanocoumarin, có thể ức chế hoạt động của CYP3A4 tại ruột. Khi enzyme này bị ức chế, một số thuốc vốn được chuyển hóa tại ruột sẽ đi vào máu với lượng lớn hơn bình thường, từ đó làm tăng nồng độ thuốc và nguy cơ gặp tác dụng phụ. Các nghiên cứu dược lý đã xác định furanocoumarin là một trong những thành phần quan trọng liên quan đến tương tác giữa bưởi và thuốc.

FDA cho biết mức độ tương tác không giống nhau ở tất cả mọi người. Nó phụ thuộc vào loại thuốc, đặc điểm của từng người và lượng bưởi hoặc nước bưởi được sử dụng. Vì vậy, không thể áp dụng một quy tắc chung rằng cứ uống thuốc là phải kiêng hoàn toàn mọi loại bưởi.

5 nhóm người dùng các loại thuốc này cần lưu ý

1. Một số thuốc hạ huyết áp

Một số thuốc điều trị tăng huyết áp, trong đó có nifedipine, có thể bị ảnh hưởng bởi bưởi. Khi nồng độ thuốc trong máu tăng, người sử dụng có thể gặp nhiều tác dụng phụ hơn.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa tất cả thuốc hạ huyết áp đều tương tác với bưởi. Người bệnh cần kiểm tra chính xác hoạt chất đang sử dụng thay vì tự áp dụng lệnh "kiêng bưởi" cho mọi loại thuốc.

2. Một số thuốc hạ cholesterol nhóm statin

Đây là nhóm thuốc thường được nhắc đến khi nói về tương tác giữa bưởi và thuốc. FDA liệt kê simvastatin và atorvastatin trong số các thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi bưởi. Khi lượng thuốc trong cơ thể tăng quá cao, nguy cơ tác dụng phụ, trong đó có tổn thương cơ, có thể tăng. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến các biến chứng về thận.

NHS cũng cảnh báo bưởi hoặc nước bưởi có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ khi dùng một số statin.

Đáng chú ý, không phải tất cả statin đều có mức độ tương tác giống nhau. Vì vậy, người đang uống thuốc hạ cholesterol không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì muốn ăn bưởi.

3. Một số thuốc điều trị rối loạn nhịp tim

FDA cũng liệt kê một số thuốc điều trị rối loạn nhịp tim, chẳng hạn amiodarone, trong nhóm có thể tương tác với bưởi.

Đây là nhóm thuốc cần được sử dụng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ. Nếu đang điều trị rối loạn nhịp tim, người bệnh nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi đưa bưởi vào chế độ ăn thường xuyên.

4. Một số thuốc chống đông máu và thuốc ảnh hưởng đến quá trình đông máu

Với người đang sử dụng thuốc chống đông, việc thay đổi chế độ ăn uống cần được thực hiện thận trọng.

Chẳng hạn, NHS khuyến cáo người dùng warfarin không uống nước bưởi và nên trao đổi với bác sĩ trước khi có những thay đổi lớn trong chế độ ăn.

Điều quan trọng là không tự ý ngừng thuốc chống đông vì lo ngại tương tác với thực phẩm. Việc ngừng thuốc có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông tùy theo bệnh lý của từng người.

5. Một số thuốc dùng sau ghép tạng

Một số thuốc ức chế miễn dịch được sử dụng để ngăn cơ thể đào thải cơ quan ghép cũng có thể tương tác với bưởi.

FDA nêu cyclosporine trong nhóm thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi bưởi. Khi nồng độ thuốc thay đổi, việc kiểm soát điều trị có thể trở nên khó khăn hơn.

Ăn bưởi cách giờ uống thuốc 1-2 tiếng có tránh được tương tác?

Đây là vấn đề nhiều người dễ hiểu nhầm.

Tương tác giữa bưởi và một số thuốc không đơn thuần giống như việc hai loại thực phẩm "gặp nhau" trong dạ dày. Với cơ chế liên quan đến enzyme chuyển hóa ở ruột, việc chỉ đơn giản cách nhau vài tiếng không phải lúc nào cũng loại bỏ được tương tác.

Cơ quan Dược phẩm Hoàng gia Anh (NHS Specialist Pharmacy Service) cho biết nước bưởi có thể gây ức chế không hồi phục CYP3A4 ở đường tiêu hóa và ảnh hưởng này có thể kéo dài nhiều ngày sau khi sử dụng.

Do đó, nếu thuốc đang sử dụng có cảnh báo tránh bưởi, người bệnh không nên tự suy luận rằng chỉ cần ăn bưởi vào một thời điểm khác trong ngày là an toàn.

Không phải cứ ăn bưởi là nguy hiểm

Điều này cũng cần được nói rõ để tránh gây hoang mang. FDA khẳng định bưởi vẫn có thể là một phần của chế độ ăn lành mạnh, nhưng với một số loại thuốc, tương tác giữa bưởi và thuốc có thể trở thành vấn đề đáng lưu ý. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào từng loại thuốc, từng người và lượng bưởi sử dụng.

Thậm chí, không phải mọi loại trái cây có múi đều có tác động giống nhau. FDA cảnh báo cam Seville, pomelo và tangelo cũng có thể gây ảnh hưởng tương tự với một số thuốc. Vì vậy, nếu một loại thuốc yêu cầu tránh bưởi, người bệnh nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về những loại trái cây, nước ép nào khác cũng cần hạn chế.

3 nguyên tắc cần nhớ khi uống thuốc dịp Trung thu

Thứ nhất, uống thuốc với nước lọc. Đây là lựa chọn đơn giản và an toàn nhất, trừ khi bác sĩ hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc có chỉ định khác.

Thứ hai, đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng thuốc. Nếu thuốc có cảnh báo liên quan đến bưởi hoặc nước trái cây, cần tuân thủ đúng hướng dẫn thay vì tự điều chỉnh thời điểm ăn uống.

Thứ ba, hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu không chắc chắn. FDA khuyến nghị người bệnh kiểm tra chính xác loại thuốc đang sử dụng, lượng bưởi có thể dùng và liệu những loại trái cây hoặc nước ép khác có gây tương tác hay không.

Đặc biệt, không tự ý ngừng thuốc để có thể ăn bưởi. Với các thuốc điều trị bệnh mạn tính, việc bỏ thuốc hoặc thay đổi liều có thể gây nguy cơ lớn hơn nhiều so với việc tạm thời lựa chọn một loại trái cây khác.

(Ảnh minh hoạ: Internet)

(Nguồn: HK01)