Diva đầu tiên là Nghệ sĩ Nhân dân: 3 lần vinh danh quốc tế, 17 tuổi đã lập kỳ tích tại Đức

Nghệ sĩ Nhân dân là một trong những danh hiệu cao quý dành cho những nghệ sĩ có nhiều đóng góp nổi bật cho nền nghệ thuật nước nhà. Với giới ca sĩ nhạc nhẹ, Diva Thanh Lam là trường hợp đặc biệt khi trở thành ca sĩ tự do đầu tiên được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Trước khi được ghi nhận bằng danh hiệu cao quý này, nữ ca sĩ đã trải qua hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật, sở hữu nhiều giải thưởng trong nước, quốc tế và để lại nhiều dấu ấn đặc biệt cho âm nhạc Việt Nam.

Thanh Lam cùng Hồng Nhung, Mỹ Linh và Hà Trần trong nhóm bốn nữ ca sĩ được công chúng gọi là 4 diva của âm nhạc Việt Nam, một sự ghi nhận trong đời sống âm nhạc dành cho những giọng hát có ảnh hưởng, cá tính nghệ thuật rõ nét và duy trì sức hút qua nhiều năm.

Sinh năm 1969 tại Hà Nội, Diva Thanh Lam là con gái của nhạc sĩ Thuận Yến và nghệ sĩ đàn bầu Thanh Hương. Lớn lên trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, nữ ca sĩ được tiếp xúc với âm nhạc từ rất sớm. Cha của Diva Thanh Lam dạy cô hát từ khi còn nhỏ, trong khi mẹ hướng dẫn con gái chơi đàn và hát dân ca. Những trải nghiệm đầu đời trở thành nền tảng để Diva Thanh Lam bước vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.

Năm 9 tuổi, Diva Thanh Lam vào Nhạc viện Hà Nội học đàn tỳ bà. Đến năm 1985, nữ ca sĩ chuyển sang khoa Thanh nhạc. Cùng năm, cô và ca sĩ Thái Bảo thành lập nhóm Bồ Câu Trắng và bắt đầu đi biểu diễn tại nhiều sân khấu.

Trước khi trở thành một trong những giọng hát nổi tiếng của nhạc nhẹ Việt Nam, Diva Thanh Lam đã có nhiều lần đứng trên sân khấu quốc tế. Năm 12 tuổi, nữ ca sĩ một mình sang Đức tham dự một festival dành cho thiếu nhi. Vài năm sau, cũng tại Đức, Diva Thanh Lam có một thành tích đặc biệt khi mới 17 tuổi.

Năm 1986, Diva Thanh Lam tham dự Liên hoan Ca khúc Chính trị tại Berlin và giành giải Nhất với ca khúc Mặt Trời Và Ánh Lửa. Ca khúc sau đó được ghi âm và phát hành ngay tại liên hoan. Đây là giải thưởng quốc tế đầu tiên trong chuỗi thành tích của nữ ca sĩ ở những năm đầu sự nghiệp.

Từ năm 1985 đến 1991, Diva Thanh Lam là ca sĩ của Đoàn Ca Múa Nhạc Nhẹ Trung ương và có dịp biểu diễn tại nhiều quốc gia như Đức, Nga, Bulgaria, Trung Quốc, Cuba, Hà Lan, Hungary, Romania. Năm 1989, nữ ca sĩ tiếp tục được trao danh hiệu Ca sĩ được yêu thích nhất tại Festival Âm nhạc La Habana ở Cuba. Gần một thập kỷ sau, Diva Thanh Lam tiếp tục nhận giải thưởng Giọng hát Vàng tại Liên hoan Giọng hát Vàng ASEAN năm 1998 tổ chức tại Hà Nội. Với ba giải thưởng tại Berlin, La Habana và Liên hoan Giọng hát Vàng ASEAN, Diva Thanh Lam có một bảng thành tích quốc tế hiếm thấy ở các ca sĩ Việt Nam.

Cũng trong giai đoạn này, sự nghiệp của Thanh Lam bước sang một hướng khác khi nữ ca sĩ bắt đầu gắn bó với những sáng tác của các nhạc sĩ thuộc thế hệ nổi bật của nhạc nhẹ Việt Nam. Năm 1991, Thanh Lam tham gia Cuộc thi Đơn ca Nhạc nhẹ Toàn quốc lần thứ 2 và giành Giải thưởng Lớn. Trong đêm chung kết, nữ ca sĩ thể hiện Chia Tay Hoàng Hôn và Giọt Nắng Bên Thềm.

Hai ca khúc này cũng nằm trong nhóm những tác phẩm gắn bó với tên tuổi Thanh Lam về sau. Đặc biệt, Chia Tay Hoàng Hôn do nhạc sĩ Thuận Yến, cha của nữ ca sĩ, sáng tác. Khi qua giọng hát Thanh Lam, ca khúc trở thành một trong những tác phẩm thường được nhắc đến khi nói về sự nghiệp của cô

Năm 1993, Thanh Lam trở thành giọng hát chính của ban nhạc Phương Đông và cùng ban nhạc giành giải Nhất tại Liên hoan Các Ban nhạc Nhẹ Toàn quốc lần thứ nhất tổ chức ở Đà Nẵng.

Từ đây, hàng loạt ca khúc lần lượt gắn với tên tuổi Thanh Lam như Em Và Tôi, Giọt Nắng Bên Thềm, Lối Cũ Ta Về, Cho Em Một Ngày, Hoa Tím Ngoài Sân, Một Ngày Mùa Đông, Em Tôi... Những ca khúc này xuất hiện dày đặc trong các chương trình biểu diễn của nữ ca sĩ, góp phần tạo nên hình ảnh một giọng hát có cách xử lý mạnh, giàu cảm xúc và không dễ nhầm lẫn.

Hơn 40 năm hoạt động, những đóng góp của Diva Thanh Lam được ghi nhận bằng các danh hiệu cấp Nhà nước. Năm 2007, cô trở thành ca sĩ tự do đầu tiên được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Đến năm 2024, nữ ca sĩ tiếp tục được trao danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Hai danh hiệu này đến sau một hành trình dài với nhiều ca khúc, chương trình riêng và những lần xuất hiện trên sân khấu quốc tế.

Từ một giọng hát trẻ xuất hiện trên sân khấu quốc tế, Diva Thanh Lam dần trở thành một trong những gương mặt có ảnh hưởng lớn trong âm nhạc Việt Nam, đồng thời sở hữu loạt thành tích đáng nể trong hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật.

Ảnh: MXH tổng hợp