Cuộc sống tại "lò lửa" 47 độ C: Nóng đến mức sáng và đêm không còn tồn tại

Một ngày tại nơi nóng nhất Ấn Độ

Ram Chandra, một công nhân đường sắt, cho biết cái nóng mùa hè này là tồi tệ nhất mà ông từng trải qua trong những năm làm việc.

Đến 6 giờ sáng, mặt trời trên bầu trời Banda đã quên mất rằng đó là buổi sáng. Ánh nắng có độ chói chang gay gắt của một buổi chiều mùa hè. Những cái bóng đang co lại trước cả giờ ăn sáng.

Vào tháng 5, quận đầy bụi bặm này ở bang Uttar Pradesh của Ấn Độ đã trải qua nhiều ngày đứng đầu bảng xếp hạng đáng buồn của quốc gia: nơi nóng nhất cả nước. Nhiệt độ dao động ở mức 47-48 độ C trong hơn một tuần, một đợt nắng nóng phi thường ngay cả theo tiêu chuẩn địa phương.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là cách mọi người thích nghi. Hơn hai triệu cư dân của Banda - nhiều người phụ thuộc vào nông nghiệp, xây dựng, vận tải và các công việc ngoài trời khác - hầu như không có lựa chọn nào khác ngoài việc chịu đựng cái nóng. Họ đang sắp xếp lại cuộc sống của mình để xoay quanh nó.

Cách trụ sở quận 30 km, chợ rau ở Atarra đã bắt đầu vãn trước khi hầu hết các thành phố kịp thức giấc. Nông dân đến vào lúc bình minh với cà chua, bầu bí, ớt, chanh và dưa. Ai cũng muốn bán hàng nhanh chóng và trở về nhà trước khi cái nóng trở nên dữ dội hơn.

Himanshu, một thương nhân đứng cạnh những thùng cà chua, nói: "Hãy nhìn mặt trời mà xem. Mới 6 giờ 15 phút sáng mà cảm giác như đã 8-9 giờ sáng rồi."

Cái nóng đang rút ngắn tuổi thọ của nông sản của anh cũng chắc chắn như cách nó rút ngắn ngày làm việc tại chợ. "Một thùng cà chua phải được bán hết hôm nay hoặc ngày mai. Trong thời tiết này, chúng sẽ không để được lâu đâu."

Nơi từng nhộn nhịp buôn bán đến tận cuối buổi sáng, giờ đây hoạt động đã thưa thớt vào lúc 8 giờ sáng. Đến 10 giờ sáng, khu chợ gần như vắng tanh.

Thời gian biểu nén chặt tương tự cũng chi phối hầu hết mọi thứ ở Banda. Giữa bầu trời rực lửa và mặt đất cháy sạm, mọi người làm những gì mà nhà báo người Ba Lan Ryszard Kapuściński từng quan sát được ở một vùng đất nóng như lò lửa khác tại châu Phi: dồn sức lực vào việc "tìm kiếm bóng râm và một luồng gió".

Pappu Verma, một thợ xây, hiện làm việc từ 7 giờ sáng đến trưa, sau đó làm tiếp từ 4 giờ chiều đến 7 giờ tối. Bốn tiếng ở giữa được dành để chờ đợi thời điểm nóng nhất qua đi.

Ông nói: "Bạn vẫn phải hoàn thành tám tiếng làm việc. Dù bạn làm việc liên tục dưới nắng hay làm ngắt quãng thì tiền công vẫn như vậy." Thời gian nghỉ giúp ông tránh được đau đầu và sốc nhiệt, nhưng kéo dài ngày làm việc của ông lên 12 hoặc 13 tiếng. Ông nhún vai: "Nếu không thì bao nhiêu tiền kiếm được cũng đổ vào tiền thuốc men cả thôi."

Khoảng 2 giờ chiều một ngày tuần trước, khi nhiệt độ của Banda chạm ngưỡng 46 độ C, ba nữ công nhân đường bộ đã ngồi thụp xuống dưới một chiếc xe bồn chở nước trên cầu đường cao tốc bắc qua sông Ken, ăn trưa trong dải bóng râm do gầm xe tạo ra.

Một trong số họ, Shanti Devi, đi bộ sáu km để đến nơi làm việc mỗi sáng và sáu km để trở về. Bữa trưa của cô chỉ có bánh mì với hành tây, muối và dưa chua. Cô nói: "Nếu chúng tôi mang theo rau, chúng sẽ bị hỏng trước buổi trưa."

Sau đó, cô đưa ra một câu nói có thể coi là phương châm cho đợt nắng nóng ở Banda. "Người nghèo không có sự xa xỉ để lo lắng về cái nóng."

Nơi trú ẩn của họ phía trên sông Ken rất phù hợp. Con sông nằm ở trung tâm cuộc chiến của Banda với cái nóng. Các nhà nghiên cứu cho biết việc khai thác cát và suy giảm nước ngầm đã làm suy yếu khả năng làm mát cảnh quan xung quanh của con sông, tạo ra một vòng luẩn quẩn mà trong đó tình trạng khan hiếm nước và nhiệt độ khắc nghiệt củng cố lẫn nhau.

Nắng nóng kéo theo hàng loạt vấn đề

Tác động kinh tế của cái nóng có thể nhìn thấy ở khắp mọi nơi. Những tài xế xe điện ba bánh thấy những buổi chiều không có khách. Các chủ cửa hàng mở cửa trước khi mặt trời mọc và đóng cửa từ trưa đến 4 giờ chiều. Lượng khách hàng đã giảm một nửa. Các thị trấn lui vào trong nhà trong những giờ khắc nghiệt nhất, chỉ xuất hiện trở lại vào buổi tối.

Điện thoại di động liên tục rung lên với các cảnh báo của chính phủ về điều kiện nắng nóng khắc nghiệt. Các tin nhắn cảnh báo hãy cảnh giác và thận trọng.

Các bệnh viện địa phương đang tiếp nhận một dòng bệnh nhân nắng nóng ổn định. K Kumar, giám đốc y tế trưởng của Bệnh viện Phụ nữ Quận, cho biết: "Kể từ khi cái nóng trở nên dữ dội hơn, chúng tôi đã tiếp nhận 15-20 ca mỗi ngày, chủ yếu là trẻ em và người già. Các triệu chứng phổ biến nhất là tiêu chảy, nôn mửa và sốt."

Nỗi thống khổ của Banda là biểu hiện địa phương của một xu hướng rộng lớn hơn. Trên khắp Ấn Độ, cái nóng ngày càng đến không chỉ dưới dạng nhiệt độ cao mà còn là sự kết hợp giữa nhiệt và độ ẩm, gây áp lực lớn hơn cho cơ thể con người.

Đồng bằng Ấn-Hằng, trải dài khắp phần lớn miền bắc Ấn Độ và bao gồm cả Uttar Pradesh, được các nhà nghiên cứu khí hậu coi là một trong những điểm nóng mới nổi trên thế giới về tình trạng nóng ẩm nguy hiểm.

Dân số đông đúc, hệ thống tưới tiêu rộng khắp, độ ẩm dồi dào và số lượng lớn người lao động ngoài trời kết hợp lại tạo ra những điều kiện mà ngay cả lao động thường nhật cũng có thể trở nên rủi ro.

Uttar Pradesh đặc biệt dễ bị tổn thương vì dân số lớn tiếp xúc trực tiếp với môi trường, sự phụ thuộc vào công việc ngoài trời và khả năng tiếp cận các phương pháp làm mát hạn chế đối với hàng triệu hộ gia đình, theo tổ chức tư vấn Climate Trends.

Các nhà khoa học cho biết địa lý và các lựa chọn phát triển của khu vực đã kết hợp lại làm cho tình hình tồi tệ hơn.

Banda nằm gần Chí tuyến Bắc, một vĩ độ gắn liền với một số đợt nóng mùa hè dữ dội nhất thế giới. Các con sông cạn kiệt, để lộ những lòng sông đầy cát, đá và sỏi, hấp thụ và bức xạ nhiệt. Bê tông đã thay thế thảm thực vật.

Độ che phủ của cây xanh đã giảm xuống dưới mức khuyến nghị. Nghiên cứu của Đại học Nông nghiệp và Công nghệ Banda cho thấy gần một phần sáu diện tích rừng rậm của quận đã biến mất từ năm 1991 đến năm 2022, phần lớn là do khai thác mỏ và mở rộng nông nghiệp.

Cùng nhau, những yếu tố này đã khiến Banda ngày càng dễ bị tổn thương trước cái nóng khắc nghiệt.

Điểm khác thường

Theo Dinesh Sah, một nhà khí tượng học tại trường đại học, quận này đã từng chứng kiến nhiệt độ 48-49 độ C trước đây. Vào năm 2024, thủy ngân đã chạm mức 49 độ C trong hai ngày liên tiếp.

Nhưng điều làm cho đợt nắng nóng mùa hè này trở nên bất thường chính là sự kéo dài của nó. Ông nói: "Trong tám hoặc chín ngày, nhiệt độ 47-48 độ C liên tục duy trì không nghỉ. Đó là điều mới lạ."

Prem Singh, một nông dân địa phương, cho biết đợt nóng khắc nghiệt hàng năm trong khu vực không phải là điều mới lạ và rất cần thiết cho cây trồng. Điều khiến ông lo lắng là cường độ ngày càng tăng của nó. Ông đổ lỗi cho việc suy giảm diện tích cây xanh, khai thác mỏ tràn lan, việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch ngày càng tăng và sự phổ biến của điều hòa không khí.

"Điều này đã làm cho cuộc sống của người nghèo trở nên khó khăn hơn trong khi những người khá giả không bị ảnh hưởng nhiều."

Cái nóng vẫn còn kéo dài rất lâu sau khi mặt trời lặn.

Sah nói: "Cảm giác như sáng và đêm không còn tồn tại nữa."

Đến 7 hoặc 8 giờ sáng, cảm giác đã như buổi chiều. Nhiệt độ ban đêm vẫn duy trì ở mức khoảng 30 độ C. Kết quả là một cộng đồng người dân không bao giờ được làm mát hoàn toàn.

Tại làng Achharaund, cách thị trấn Banda 20 km, cuộc đấu tranh ít liên quan đến nhiệt độ hơn là nước. Một cái giếng duy nhất cung cấp phần lớn nước uống được của làng. Mỗi ngày, phụ nữ xếp hàng với những chiếc xô dưới bầu trời nóng bỏng.

Kranti Vishwakarma, 18 tuổi, dành bốn hoặc năm tiếng đồng hồ để lấy nước cho gia đình. Khi bị cắt điện vào buổi chiều, sự giải thoát đến từ bóng râm của một cây neem. Cô nói: "Chúng tôi không có máy làm mát hay điều hòa không khí. Đối với chúng tôi, những cây neem đóng vai trò đó."

Gần đó, một người phụ nữ 80 tuổi tên là Chunubadi ngồi cạnh một chiếc quạt bàn được sửa chữa bằng dây và sự ứng biến. Chiếc quạt vẫn hoạt động nhưng chỉ vừa đủ. Nó thổi ra luồng gió khô và nóng không ngừng.

Bà nói khi nhìn những cánh quạt quay: "Mồ hôi khô đi, nhưng những luồng gió này rất khó để một cơ thể già nua chịu đựng." Sau đó là một suy ngẫm u tối hơn: "Trong 80 năm qua, tôi chưa bao giờ thấy cái nóng như thế này. Người già chết vì quá lạnh hoặc quá nóng. Tôi không biết liệu mình có thể chịu đựng được đợt này hay không."

Trên khắp ngôi làng, động vật cũng đang đối phó theo cách riêng của chúng. Khoảng trưa, hàng chục con trâu đứng dưới một cái ao. Một vài người chăn cừu đang chờ chúng bước ra.

Ở đó, chúng tôi gặp Rameshwar Yadav, 60 tuổi, một cựu giáo viên trường tư thục, người hiện đang nuôi trâu để kiếm sống. Điều kỳ lạ là ông mặc những bộ quần áo dày dặn, thích hợp với mùa đông hơn là một ngày hè 46 độ C, với một chiếc khăn choàng quấn quanh đầu.

Ông nói: "Chúng tôi mặc quần áo dày vì chúng làm chậm quá trình nhiệt của mặt trời tiếp cận cơ thể. Vải dày bảo vệ chúng tôi khỏi mặt trời và những luồng gió nóng. Vâng, nó làm chúng tôi đổ mồ hôi, nhưng cũng giúp chúng tôi không bị ốm."

Vào thứ Sáu, một nhiễu động phía tây cuối cùng đã mang đến bão bụi và mưa. Nhiệt độ giảm 8-9 độ. Quận đã thở phào nhẹ nhõm.

Nhưng sự nghỉ ngơi này chỉ là tạm thời. Những thói quen mà cư dân Banda đã phát triển - bắt đầu làm việc trước bình minh, lui vào trong nhà vào giữa trưa, tìm kiếm bóng râm bất cứ nơi nào họ có thể - đang ngày càng trở thành những nhu cầu thiết yếu hơn là những sự thích nghi.

Nghiên cứu của Piyush Narang và Ashok Gadgil từ Đại học California, Berkeley, ước tính rằng Uttar Pradesh có thể chiếm hơn 8.000 ca tử vong vượt mức trong một đợt nắng nóng khắc nghiệt kéo dài năm ngày, nhiều hơn so với nhiều bang khác của Ấn Độ. Gánh nặng này đè nặng một cách bất tương xứng lên người già, người lao động ngoài trời và các hộ gia đình không có khả năng tiếp cận các phương pháp làm mát đáng tin cậy.

Tuy nhiên, cư dân của Banda nghe có vẻ ít hoảng sợ hơn nhiều nhà khoa học khí hậu. Họ đã sống với cái nóng qua nhiều thế hệ. Điều khiến các nhà nghiên cứu lo lắng không phải là vì quận này nóng, mà là nó đang ngày càng nóng hơn, trong thời gian dài hơn, giữa một cảnh quan đang mất đi những hàng cây và nguồn nước từng giúp kiểm soát nhiệt độ.

Những công nhân đường bộ đang trú ẩn dưới một chiếc xe bồn đã bỏ qua mối nguy hiểm. Họ cảnh báo một vị khách: "Bạn sẽ bị sốc nhiệt đấy. Nhưng chúng tôi đã quen với nó rồi."

Nguồn: BBC