Có người nguy kịch, phải thở máy sau vài ngày mắc cúm A: Cảnh báo những dấu hiệu bệnh cần đi khám ngay

Từ sốt nhẹ đến suy hô hấp, phải thở máy chỉ sau vài ngày

Những ngày gần đây, các trường hợp mắc cúm A diễn biến nặng được ghi nhận tại một số bệnh viện đang thu hút sự chú ý. Điểm chung đáng lo ngại là người bệnh có thể khởi phát bằng những triệu chứng khá thông thường, nhưng tình trạng sức khỏe nhanh chóng xấu đi khi virus gây tổn thương đường hô hấp hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh lý sẵn có.

Theo thông tin chia sẻ, ông P.V.T., 73 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm và mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Trong khoảng 3-4 tháng trước khi nhập viện, ông thường xuyên phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà để kiểm soát tình trạng hô hấp.

Khoảng 4 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện triệu chứng ho. Điều đáng chú ý là ông chỉ sốt nhẹ, khoảng 38 độ C, không có biểu hiện sốt cao rõ rệt. Tuy nhiên, tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng, buộc gia đình đưa ông đến cơ sở y tế thăm khám. Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhân mắc cúm A, suy hô hấp nặng và cần hỗ trợ thở oxy trước khi được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Khi nhập khoa Cấp cứu, bệnh nhân trong tình trạng kích thích, vật vã và thở nhanh. Các bác sĩ phải khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và triển khai hồi sức tích cực. Dù được điều trị, tình trạng bệnh tiếp tục diễn biến nghiêm trọng, xuất hiện các rối loạn toàn thân và không cải thiện như kỳ vọng.

Một trường hợp khác là ông H.X.T., 72 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm và từng bị tai biến mạch máu não. Bệnh nhân nhập viện ngày 6/10 trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Kết quả thăm khám xác định ông mắc cúm A kèm viêm phổi nặng.

Sau 3 ngày điều trị, bệnh nhân đã hết sốt, tình trạng huyết động tương đối ổn định, nhưng tổn thương phổi vẫn nghiêm trọng. Ông tiếp tục cần hỗ trợ thở máy không xâm nhập với nồng độ oxy hỗ trợ khoảng 40%.

Theo ThS.BSNT Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tiền sử tai biến mạch máu não, đặc biệt khi người bệnh bị ảnh hưởng khả năng ho và khạc đờm, có thể khiến việc làm sạch đường thở trở nên khó khăn. Khi viêm phổi làm tăng tiết dịch, đờm dễ ứ đọng, gây cản trở thông khí và làm tăng nguy cơ biến chứng.

Hai trường hợp trên cho thấy diễn biến cúm không thể chỉ đánh giá qua mức độ sốt. Người bệnh có thể hết sốt nhưng tổn thương phổi vẫn nặng, trong khi những biểu hiện như khó thở tăng dần, thở nhanh hoặc suy giảm khả năng khạc đờm mới là các dấu hiệu đặc biệt đáng lo ngại.

Vì sao cúm có thể khiến người bệnh nguy kịch nhanh chóng?

Theo chia sẻ trên trang VnExpres, BS.CKII Ngô Trần Quang Minh, Giám đốc chuyên môn kiêm Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Quận 8, người cao tuổi thường có khả năng chống đỡ nhiễm trùng suy giảm theo tuổi tác. Khi đồng thời mắc các bệnh nền như COPD, hen phế quản, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh thận mạn, nguy cơ diễn biến nặng do cúm có thể tăng lên.

Virus cúm có thể gây tổn thương trực tiếp đường hô hấp, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của phổi và tạo điều kiện cho các tác nhân khác gây nhiễm trùng thứ phát. Ở người mắc bệnh phổi mạn tính, tình trạng viêm và tắc nghẽn đường thở có thể trở nên nghiêm trọng hơn, khiến việc lưu thông không khí và trao đổi oxy bị ảnh hưởng.

Với người từng bị tai biến mạch máu não, khả năng ho hoặc khạc đờm kém có thể làm dịch tiết tích tụ trong đường hô hấp. Khi kết hợp với tình trạng viêm phổi, nguy cơ suy giảm chức năng hô hấp càng đáng lưu ý.

Không chỉ tác động đến phổi, nhiễm cúm còn có thể làm mất ổn định các bệnh lý nền. Phản ứng viêm toàn thân và tình trạng thiếu oxy có thể tạo thêm gánh nặng cho tim mạch,người mắc đái tháo đường có thể gặp khó khăn trong kiểm soát đường huyết khi bị nhiễm trùng. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, mức độ nhiễm bệnh và khả năng đáp ứng điều trị của từng người.

Đây cũng là lý do người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính không nên xem những triệu chứng ban đầu của cúm là một đợt cảm lạnh thông thường. Khi xuất hiện các biểu hiện bất thường, việc được đánh giá y tế sớm có thể giúp phát hiện biến chứng và lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Cảnh báo những dấu hiệu bệnh cúm cần đi khám ngay

Một trong những sai lầm dễ gặp khi chăm sóc người mắc cúm là lấy mức độ sốt làm căn cứ chính để quyết định có cần đi khám hay không. Thực tế, sốt có thể giảm trong khi tổn thương phổi hoặc các biến chứng khác vẫn tiếp tục tiến triển.

ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo, người dân cần chủ động tiêm vaccine phòng cúm hằng năm, đặc biệt là các nhóm có nguy cơ cao. Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh tay, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng mắc bệnh. Người mắc cúm nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Khi trẻ em hoặc người thuộc nhóm nguy cơ cao xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ cúm, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp. Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, thở nhanh, tím tái, đau tức ngực, lơ mơ, kích thích bất thường hoặc sức khỏe xấu đi nhanh chóng. Ở trẻ em, các dấu hiệu như khó thở, rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước cần được xử trí y tế kịp thời.

Đừng tự điều trị bằng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus

Cúm do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng điều trị trực tiếp virus cúm. Thuốc kháng virus có thể được bác sĩ chỉ định trong những trường hợp phù hợp; việc sử dụng sớm có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt đối với người có nguy cơ cao hoặc đang diễn biến nặng.

Người bệnh không nên tự mua thuốc kháng virus, sử dụng lại đơn thuốc cũ hoặc dùng thuốc của người khác. Việc lựa chọn thuốc cần căn cứ vào tình trạng lâm sàng, thời điểm khởi phát triệu chứng, bệnh nền và các yếu tố liên quan.

Bên cạnh điều trị, tiêm vaccine cúm hằng năm là biện pháp phòng ngừa quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng. Người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai và các nhóm nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ về lịch tiêm phù hợp. Với trẻ em, tiêm vaccine cúm hằng năm là một trong những biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng.

Khi trong gia đình có người mắc cúm, các thành viên cần rửa tay thường xuyên, giữ không gian sống thông thoáng, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp và hạn chế tiếp xúc gần với người dễ bị tổn thương.

Những trường hợp phải thở máy và hồi sức tích cực là lời cảnh báo về khả năng diễn biến nặng của cúm, chứ không phải bằng chứng rằng mọi ca bệnh đều nguy hiểm như nhau. Điều quan trọng là nhận diện đúng nhóm nguy cơ, không chủ quan trước các triệu chứng bất thường và tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời khi người bệnh có dấu hiệu chuyển nặng.