Chuyện ngược đời không tưởng: Tạo robot quá giống người thật, một công ty Trung Quốc gây tranh cãi dữ dội

Bị phản ứng vì… quá giống người thật

Một robot sinh học do một công ty robot có trụ sở tại Thượng Hải phát triển gần đây đã gây ra những cuộc tranh luận trên mạng xã hội quốc tế do vẻ ngoài giống người thật đến kinh ngạc.

Trong video, khuôn mặt robot tóc vàng mắt xanh tự nhiên giao tiếp bằng mắt và tham gia vào các cuộc trò chuyện trực tiếp với mọi người. Bởi vì ngoại hình của nó rất chân thực nhưng chuyển động vẫn còn hơi vụng về. Một số người đặt ra câu hỏi liệu nó có gây ra "hiệu ứng thung lũng kỳ lạ" hay không.

Hiệu ứng "thung lũng kỳ lạ" là khái niệm chỉ cảm giác khó chịu hoặc thậm chí sợ hãi mà mọi người cảm thấy khi robot hoặc vật thể ngày càng giống con người hơn do những điểm không tự nhiên tinh tế.

Robot gây tranh cãi có tên mã là Origin F1, được phát triển bởi Origin Technology. Thông tin công bố cho thấy đây là một robot sinh học để bàn được thiết kế cho các kịch bản tương tác người-máy trong thế giới thực. Các mô-đun chuyển động đầu, mắt và khuôn mặt của nó có tổng cộng 26 bậc tự do, cho phép nhận thức đa phương thức thông qua thị giác và giọng nói, đồng thời hỗ trợ nhận dạng khuôn mặt, nhận dạng giọng nói và tổng hợp giọng nói.

Sau khi video được đăng tải trên mạng xã hội nước ngoài, một số người cho rằng mắt và kết cấu da của Origin F1 khá chân thực. "Nếu tôi có một cơ thể robot có thể di chuyển mượt mà và đi lại tự do, và giá cả phải chăng đối với người bình thường, tôi sẽ thực sự cân nhắc," một cư dân mạng bình luận.

Một quan điểm khác cho rằng, mặc dù Origin F1 trông khá giống người thật, nhưng chuyển động đầu của nó vẫn không tự nhiên, khiến nó giống búp bê hơn, điều này có thể hơi đáng sợ và gây ra "hiệu ứng thung lũng kỳ lạ".

Sự khác biệt nằm ở chuyển động

Trong một cuộc phỏng vấn truyền thông trước đó, Hu Yuhang, người sáng lập công ty công nghệ Shouxing, bình luận về hiệu ứng này cho rằng chìa khóa để vượt qua nó nằm ở khả năng điều khiển chuyển động. "Robot cần di chuyển giống như con người để vượt qua thành công thung lũng kỳ lạ. Không có người thật nào trong thế giới vật lý hoàn toàn đứng yên hoặc di chuyển với tốc độ không đổi. Vì vậy, ngay cả khi bạn đạt được sự hoàn hảo về ngoại hình, nếu khả năng điều khiển chuyển động đằng sau nó không đủ giống con người, hiệu ứng thung lũng kỳ lạ sẽ bị khuếch đại."

Hu Yuhang tin rằng các sản phẩm của Firstform Technology đã đi đúng hướng, vượt qua được giai đoạn thử thách. Ông dự đoán rằng trong vòng hai năm tới, họ sẽ có thể bước qua hiệu ứng "thung lũng kỳ lạ" và đưa sản phẩm của mình vào cuộc sống thường nhật của người dân.

Thực tế, một số người đã bày tỏ sự tán thành đối với nhóm nghiên cứu và phát triển tại Shouxing Technology, tin rằng việc điều khiển giao tiếp bằng mắt và chớp mắt đã là một bước tiến trong công nghệ tương tác người - máy và còn nhiều tiềm năng để cải thiện trong những năm tới.

Thông tin công khai cho thấy Công ty Công nghệ Shouxing được thành lập vào năm 2024 và gần đây đã thông báo hoàn thành vòng gọi vốn Series A2 trị giá 100 triệu nhân dân tệ, do CITIC Jingshi và Geely Capital đồng dẫn đầu. Công ty Công nghệ Shouxing cho biết số vốn này chủ yếu sẽ được sử dụng để mở rộng danh mục sản phẩm sinh học, xây dựng dây chuyền sản xuất hàng loạt tiêu chuẩn hóa và cải tiến các thuật toán thông minh tích hợp trong công nghệ sinh học.

Đã có những tiền lệ về việc robot gây ra những tác động tiêu cực do "quá giống con người", chẳng hạn như robot hình người IRON của XPeng Motors, từng gây tranh cãi về việc liệu nó có phải do người thật chế tạo hay không.

Vào ngày 5 tháng 11 năm 2025, XPeng Motors đã ra mắt IRON thế hệ tiếp theo tại sự kiện Tech Day của mình. Do những chuyển động và ngoại hình "sàn diễn" vô cùng tự nhiên và sống động của IRON trong đoạn video, nhiều câu hỏi nhanh chóng được đặt ra trên các nền tảng mạng xã hội trong và ngoài nước về việc liệu có người thật đang ẩn náu bên trong robot hay không. XPeng Motors sau đó đã phải phát hành một video quay liền mạch để giải đáp những lời chỉ trích.