Ba dấu hiệu cho thấy một gia đình đang thăng tiến về địa vị xã hội

Trong cuộc sống thường ngày, một gia đình trông có vẻ êm ấm chưa chắc đã thực sự không có mâu thuẫn. Đôi khi, đó chỉ là vì có người đã quen im lặng, có người lại không muốn nghe những ý kiến khác biệt.

Một gia đình có đang từng bước phát triển theo hướng tốt đẹp hơn hay không, có thể nhận ra qua ba thay đổi nhỏ dưới đây.

1. Các thành viên trong gia đình bắt đầu dám nói thật

Các thành viên trong gia đình có ý kiến bất đồng với nhau vốn là chuyện bình thường. Điều đáng quan tâm là khi không cùng quan điểm, mọi người có còn có thể bình tĩnh trò chuyện với nhau hay không.

Chẳng hạn, khi con thi không tốt, cha mẹ sẽ vội vàng trách mắng hay sẵn lòng tìm hiểu nguyên nhân trước? Khi vợ chồng bất đồng trong chuyện nuôi dạy con, họ sẽ cùng trao đổi về vấn đề đang xảy ra hay vừa mở lời đã nhắc lại những chuyện cũ, lôi hết thiếu sót trước đây của đối phương ra để chỉ trích?

Những phản ứng tưởng chừng rất đỗi bình thường ấy thực chất phản ánh mức độ an toàn về mặt tâm lý trong gia đình.

Một người có dám thừa nhận lỗi sai, bày tỏ sự không hài lòng hay nói ra suy nghĩ thật của mình hay không, thường phụ thuộc vào việc họ có tin rằng dù ý kiến khác biệt, mình cũng sẽ không bị xúc phạm hay gạt bỏ.

Có một cách nói rằng: “Sự hòa thuận thực sự không phải là khi tất cả mọi người đều không có ý kiến, mà là khi mỗi người đều có không gian để bày tỏ quan điểm của mình”.

Tất nhiên, dám nói thật không có nghĩa là được phép nói năng thiếu suy nghĩ. Nếu ai đó lấy danh nghĩa thẳng thắn để làm tổn thương người khác, việc giao tiếp cũng có thể trở thành một áp lực khác.

Một cuộc trò chuyện thực sự có ích là khi vấn đề được đưa ra thảo luận, chứ không phải ai nói to hơn thì người đó có lý.

2. Gia đình bắt đầu coi trọng việc tích lũy lâu dài

Nguồn lực của mỗi gia đình đều có giới hạn. Tiền nên được chi vào đâu, thời gian nên dành cho việc gì, những chuyện nào có thể tạm gác lại... tất cả những lựa chọn ấy đều ảnh hưởng đến cuộc sống về sau.

Có những gia đình quen đặt niềm vui trước mắt và sự thể diện lên hàng đầu, nhưng lại không chú trọng đến việc kiểm tra sức khỏe, chuẩn bị cho tuổi già hay đầu tư vào giáo dục con cái. Trong khi đó, có những gia đình luôn cố gắng dành ra một phần nguồn lực trong chi tiêu hằng ngày để chuẩn bị cho những nhu cầu trong tương lai.

Chẳng hạn, trong việc giáo dục con, cha mẹ không chỉ chăm chăm vào điểm số mà còn quan tâm đến quá trình tích lũy kiến thức và rèn luyện năng lực. Khi có người trong nhà cảm thấy không khỏe, gia đình không trì hoãn hết lần này đến lần khác mà chủ động đi kiểm tra. Với những vấn đề liên quan đến tuổi già, các thành viên cũng sẵn sàng tìm hiểu trước về những điều kiện và chế độ bảo đảm, thay vì đợi đến khi thực sự cần mới cuống cuồng lo liệu.

Những khoản đầu tư như vậy có thể chưa mang lại kết quả ngay lập tức, nhưng theo thời gian, chúng sẽ dần mở rộng khả năng lựa chọn của cả gia đình.

Có người từng nói: “Khoản đầu tư tốt nhất của một gia đình không phải là sắp xếp sẵn cả cuộc đời cho con, mà là giúp con từng bước có đủ năng lực để tự sắp xếp cuộc đời mình”.

Tuy nhiên, coi trọng sự phát triển lâu dài cũng cần dựa trên điều kiện thực tế. Nếu cuộc sống cơ bản của gia đình còn đang chật vật nhưng vẫn cố đầu tư vượt quá khả năng chi trả chỉ vì cái gọi là tương lai, người phải gánh chịu áp lực cuối cùng vẫn là tất cả các thành viên.

Lập kế hoạch dài hạn không đồng nghĩa với đầu tư một cách mù quáng, mà là biết rõ điều gì đáng để chuẩn bị từ sớm.

3. Gia đình bắt đầu chấp nhận mỗi thành viên có một hướng đi riêng

Có những bậc cha mẹ quen sắp xếp cuộc đời thay con, từ việc học trường nào, lựa chọn người bạn đời ra sao, cho đến cách sống khi đã trưởng thành. Họ mong muốn mọi thứ đều diễn ra theo kinh nghiệm và sự sắp đặt của mình.

Kinh nghiệm của cha mẹ đương nhiên có giá trị tham khảo, nhưng cách sống từng phù hợp trong quá khứ chưa chắc đã thích hợp với những người trẻ ở hiện tại.

Mỗi người có tính cách, năng lực và hoàn cảnh khác nhau. Nếu một gia đình chỉ chấp nhận duy nhất một tiêu chuẩn sống, các thành viên sẽ rất khó đưa ra lựa chọn phù hợp với tình hình thực tế của bản thân.

Chẳng hạn, khi con cái đã trưởng thành có quan điểm riêng về tình yêu và hôn nhân, cha mẹ có thể bày tỏ ý kiến nhưng không nên biến kỳ vọng của mình thành nhiệm vụ bắt buộc con phải hoàn thành. Vợ chồng cũng không nhất thiết phải có sở thích hay thói quen sinh hoạt hoàn toàn giống nhau. Chỉ cần những vấn đề liên quan đến trách nhiệm chung có thể được bàn bạc, việc mỗi người giữ lại một khoảng không gian riêng không làm ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình.

Trong giáo dục gia đình còn có một điều dễ bị bỏ qua: Cách cha mẹ xử lý những bất đồng trong cuộc sống thường ngày cũng ảnh hưởng đến cách con trẻ nhìn nhận các mối quan hệ thân thiết.

Nếu trong nhà luôn có một người quyết định tất cả, trẻ dễ xem sự phục tùng là điều hiển nhiên. Ngược lại, nếu những ý kiến khác biệt được tôn trọng, trẻ cũng sẽ dễ hình thành khả năng suy nghĩ và đánh giá độc lập hơn.

Tất nhiên, độc lập không có nghĩa là được phép trốn tránh trách nhiệm. Nếu lựa chọn của một người liên tục khiến các thành viên khác phải đứng ra giải quyết hậu quả thay mình, thì sự tôn trọng cũng không thể trở thành cái cớ để người đó né tránh trách nhiệm.

Các thành viên trong gia đình còn phải trải qua những thay đổi như bệnh tật, tuổi già và điều kiện sống biến động. Khi ấy, sự phân công vốn có có thể không còn phù hợp. Người từng có thể tự mình gánh vác mọi việc cũng có lúc cần được người khác chăm sóc.

Vào những thời điểm như vậy, gia đình có người sẵn lòng đứng ra gánh vác trách nhiệm hay không, các thành viên có thể cùng nhau bàn bạc vấn đề hay không, và mọi người có còn dành cho nhau sự tôn trọng cơ bản hay không, tất cả đều trở thành những điều không thể né tránh.

(Theo Sohu)