42 người nhập viện nghi ngộ độc khí clo: Vì sao loại khí này nguy hiểm?

Nguy cơ tổn thương phổi sau khi hít phải khí clo

Ngày 19/10, Bệnh viện Đa khoa Thường Tín, Hà Nội tiếp nhận 42 trường hợp nghi ngộ độc khí tại thôn Đình Tổ, xã Thượng Phúc. Sự việc đặt ra cảnh báo về nguy cơ phơi nhiễm khí độc trong cộng đồng, đặc biệt khi người dân chưa xác định được loại khí, nồng độ và mức độ nguy hiểm.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết clo được sử dụng phổ biến trong xử lý nước, khử khuẩn và sản xuất công nghiệp. Một số hợp chất chứa clo cũng có trong các sản phẩm vệ sinh gia đình.

Tuy nhiên, khí clo công nghiệp và dung dịch Javel đã pha chế là những dạng hóa chất khác nhau, không thể sử dụng hoặc xử lý thay thế tùy tiện.

Clo ở điều kiện thông thường là khí màu vàng lục, có mùi hắc, gây cay mắt và kích ứng đường hô hấp. Khi rò rỉ từ bình chứa hoặc hệ thống dẫn khí, clo có thể nhanh chóng phát tán ra môi trường. Do nặng hơn không khí, khí có khả năng tích tụ ở những khu vực thấp, hố sâu hoặc nơi kín, thông gió kém.

Điều đáng lo ngại là khí clo không chỉ gây khó chịu tức thời mà còn có thể làm tổn thương sâu đường hô hấp.

Theo bác sĩ Hoàng, mắt, mũi, họng và đường thở đều có lớp dịch ẩm bao phủ. Khi tiếp xúc với lớp dịch này, clo phản ứng tạo ra các chất có tính axit và oxy hóa mạnh, làm tổn thương protein, màng tế bào và lớp bảo vệ của mô, đồng thời kích hoạt phản ứng viêm.

Người phơi nhiễm có thể xuất hiện các biểu hiện như: cay mắt, chảy nước mắt, rát mũi họng, ho sặc, tức ngực, khò khè và khó thở. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào nồng độ khí, thời gian tiếp xúc và tình trạng sức khỏe của từng người.

Trong trường hợp nặng, hóa chất có thể gây tổn thương phế nang – những túi khí nhỏ đảm nhiệm việc trao đổi oxy trong phổi. Khi hàng rào giữa phế nang và mạch máu bị tổn thương, dịch có thể tràn vào phế nang, gây phù phổi. Người bệnh khi đó có thể rơi vào tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

Theo bác sĩ Hoàng, hậu quả nghiêm trọng nhất khi hít phải khí clo là suy hô hấp và tử vong. Ngoài tổn thương phổi, người tiếp xúc với nồng độ cao còn có thể bị bỏng hóa chất ở mắt, tổn thương giác mạc, ảnh hưởng thị lực.

Mức độ nguy hiểm không thể xác định chỉ bằng thời gian tiếp xúc. Không có quy tắc chung rằng hít phải khí clo dưới một khoảng thời gian nhất định sẽ không gây hại.

Người đứng gần nguồn rò rỉ trong không gian kín có thể hít phải lượng khí lớn hơn nhiều so với người ở xa, tại nơi thông thoáng. Nồng độ rất cao có thể gây tổn thương nghiêm trọng chỉ trong thời gian ngắn.

Do đó, người dân không nên dựa vào mùi khí hoặc khả năng chịu đựng của bản thân để quyết định tiếp tục ở lại khu vực nghi có khí độc.

Phòng ngộ độc clo

Để phòng ngừa sự cố, bác sĩ Hoàng khuyến cáo các cơ sở sử dụng clo cần kiểm tra định kỳ bình chứa, van và đường ống, đồng thời chuẩn bị phương án cảnh báo rò rỉ, sơ tán và trang bị bảo hộ phù hợp cho người lao động.

Đối với các bình kín hoặc bình khí không rõ nguồn gốc, đặc biệt tại cơ sở thu mua phế liệu, người dân tuyệt đối không tự tháo van, đục, cắt, hàn hoặc xả thử. Bình cũ không đồng nghĩa với việc hóa chất bên trong đã hết nguy hiểm.

Trong sinh hoạt gia đình, nguyên tắc quan trọng là không trộn các sản phẩm tẩy rửa. Dung dịch Javel khi trộn với chất có tính axit, chẳng hạn một số loại nước tẩy bồn cầu, có thể giải phóng khí clo. Javel trộn với sản phẩm chứa amoniac có thể tạo ra chloramine, cũng gây kích ứng và tổn thương đường hô hấp.

Người dân cần đọc kỹ nhãn sản phẩm, sử dụng đúng hướng dẫn và bảo đảm thông thoáng khi vệ sinh. Nếu bất ngờ xuất hiện cay mắt, ho sặc hoặc tức ngực trong lúc sử dụng hóa chất, cần dừng công việc và rời khỏi khu vực.

Khi xảy ra sự cố nghi có khí độc, người dân không nên tụ tập theo dõi, quay phim hoặc tự ý quay lại hiện trường. Cần theo dõi thông báo chính thức của cơ quan chức năng, tuân thủ hướng dẫn sơ tán hoặc trú ẩn và tìm kiếm trợ giúp y tế khi có triệu chứng.

Điều quan trọng nhất là không cố xác định khí độc bằng cách ngửi thử và không chủ quan khi triệu chứng ban đầu còn nhẹ. Với khí clo, rời khỏi nguồn phơi nhiễm kịp thời và theo dõi đúng cách có thể giúp hạn chế những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe.