Thí nghiệm nhỏ thử tài tập trung của bạn đến đâu?

Rất nhiều người trong chúng ta tự hào rằng mình là người có thể để ý các sự vật xung quanh rất tốt. Tuy nhiên, đã có rất nhiều nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, có lúc chúng ta mất tập trung đến mức không thể nhận ra những gì đang thay đổi xung quanh mình.

Một trong những thí nghiệm kinh điển nhất chứng minh điều này là video từ năm 1990, được thực hiện bởi hai nhà tâm lý học Dan Simons và Chris Chabris thuộc ĐH Illinois (Mỹ).

Trong video dưới đây là hai nhóm ứng viên tham gia thí nghiệm đang chuyền bóng rổ cho nhau. Bạn hãy xem và thử đếm số lần những người áo trắng chuyền bóng cho nhau.


Họ đã chuyền cho nhau bao nhiêu lần nhỉ? Câu trả lời là 15 lần. Nhưng bạn có nhận ra mình đã bỏ sót điều gì không? Đó là trong lúc bạn đếm, có một chú gorilla đã xuất hiện và nhảy múa mà bạn không hề hay biết.

Vào thời điểm thí nghiệm này được đưa ra, có tới hơn một nửa số người được hỏi trả lời rằng do họ "quá tập trung" vào việc đếm số lần chuyền bóng, mà không nhận ra được sự xuất hiện đặc biệt này.

Các khoa học gia cho biết, hiện tượng này được gọi là "Change blindness" (tạm dịch: Điểm mù của sự thay đổi). Đây là thuật ngữ dùng để chỉ hiện tượng sự vật diễn ra ngay trước mắt bạn mà bạn không hề nhận ra, do sự tập trung tại thời điểm bị gói gọn lại trong một lĩnh vực nhất định.

Để chứng minh điều này, các khoa học gia lại tiếp tục đưa ra một video khác trên một chương trình truyền hình thực tế của Anh. Theo đó, diễn viên sẽ hỏi một người đi đường về cách đọc bản đồ. Tuy nhiên, giữa cuộc nói chuyện, họ sẽ tìm cách đánh tráo người hỏi.


Và kết quả là, phần lớn những người được hỏi đều không hề nhận ra sự thay đổi này. Theo tiến sĩ Emily Grossman, chuyên gia tư vấn của chương trình: "Chúng ta không thể tập trung vào nhiều sự vật cùng một lúc, vì thế chúng ta thường không nhận ra những gì đang diễn ra xung quanh".

Grossman còn cho biết, hiện tượng này còn xảy ra ngay cả với những bác sĩ X-quang - những chuyên gia phải tìm ra điểm khác biệt nhỏ nhất trên ảnh.

Cụ thể, trong một nghiên cứu vào năm 2013 tại bệnh viện phụ nữ Bringham, có tới 83% các bác sĩ X-quang tham gia thí nghiệm không thể nhận ra được điểm khác biệt trong tấm phim chụp dưới đây, dù họ đã nhìn đi nhìn lại tấm ảnh đến 4 lần.


Thí nghiệm này được thực hiện tại khoa X-quang thuộc bệnh viện Boston danh tiếng. Theo đó, các nhà nghiên cứu đã đưa cho 24 bác sĩ X-quang những phim chụp theo dõi của 5 bệnh nhân bị ung thư phổi.

Những tấm phim chụp của 4 bệnh nhân đầu tiên đều bình thường, tuy nhiên trong tổng số 239 bức hình, sẽ có 5 tấm xuất hiện... một con gorilla đang nhảy múa.

Để hỗ trợ cho thí nghiệm, chú khỉ gorilla đầu tiên chỉ có độ hiển thị đạt 50%, chú thứ 2 là 75%, rồi 100%, sau đó quay trở lại 50% ở 2 tấm cuối cùng.


Kết quả là, chỉ có 4 bác sĩ có thể nhận ra sự khác biệt này.