Chủ tịch Hội Kiểm soát Nhiễm khuẩn: Nếu không bỏ ngay "giấy thông hành" xét nghiệm âm tính, nguy cơ bùng dịch rất cao

Hiện một số tỉnh như Hải Phòng, Quảng Ninh... yêu cầu người dân từ Hà Nội về phải có xét nghiệm PCR không phải test nhanh kháng nguyên. Trong khi đó, Bộ Y tế chỉ định cho các cơ sở y tế thực hiện xét nghiệm này, vì vậy dẫn tới tình trạng người dân tập trung tới nơi có thể làm xét nghiệm PCR rất đông đúc.

Theo PGS Lê Thị Anh Thư - Chủ tịch Hội Kiểm soát Nhiễm khuẩn, TP.HCM, việc người dân tập trung cố gắng mọi cách để lấy được cái giấy xét nghiệm Covid-19 âm tính làm "giấy thông hành" đã vi phạm quy tắc phòng chống dịch.

Chỉ 10 ngày trước, TP.HCM đã thừa nhận những sai lầm trong khâu tập trung đông người xét nghiệm, tiêm phòng vắc xin dẫn đến làm tăng nguy cơ dịch lan rộng.

Nhưng hiện tại, ở Hà Nội cũng xảy ra tình trạng người dân đến làm giấy xét nghiệm Covid-19 âm tính, những hình ảnh đó khiến PGS Thư cảm thấy "rùng mình". PGS Thư cho rằng nếu không bỏ ngay "giấy thông hành" thì khả năng bùng phát dịch sẽ rất cao.

PGS Thư nhấn mạnh giấy thông hành không đảm bảo người có giấy âm tính an toàn. Điều mà bà muốn nhấn mạnh là thông điệp 5K của Bộ Y tế. Trong 5K này, có 2K rất quan trọng là Khoảng cách và Không tụ tập. Khi người dân làm gì cũng phải tuân thủ 5K.

Việc xét nghiệm chưa chắc khẳng định người có kết quả âm tính an toàn 100%

Trong các đợt dịch trước, các thông điệp như "ai ở đâu ở yên đấy", "hãy ở nhà" đã được áp dụng khá thành công. Việc xét nghiệm Covid-19 là cần thiết nhưng PGS Thư cho rằng việc tuân thủ 5K cần thiết hơn.

"Cố gắng để xác định mình có phải F0 hay không để rồi tạo ra cho mình nguy cơ trở thành F0 rất cao do đi làm xét nghiệm thì không còn lợi ích gì nữa" - PGS Thư nói.

PGS Thư cũng cho rằng tại khu vực lấy mẫu, nguy cơ lây nhiễm sẽ cao hơn những khu vực khác, vì thao tác lấy mẫu làm tăng phát tán virus ra môi trường hơn những khu vực khác. Nếu trong khu vực lấy mẫu có 1 F0 thì vô cùng nguy hiểm.

Theo đúng nguyên tắc lấy mẫu tại cộng đồng, người ngồi chờ lấy mẫu phải ngồi ngăn cách với khu vực thực hiện lấy mẫu, chứ không thể xếp hàng ngay trong khu vực lấy mẫu như hiện tại để tránh lây nhiễm.

PGS Lê Thị Anh Thư - Chủ tịch Hội Kiểm soát Nhiễm khuẩn, TP.HCM

Không chỉ nguy cơ lây nhiễm tại điểm xét nghiệm, PGS Thư cho rằng việc xem giấy kết quả xét nghiệm Covid-19 như là thông hành để làm việc là không cần thiết vì sẽ tạo áp lực về mặt chi phí và nguồn lực trong khi hiệu quả không cao.

Mẫu xét nghiệm nào cũng chỉ có giá trị tại thời điểm lấy mẫu. Có nghĩa là xét nghiệm âm tính hôm nay chưa chắc là ngày mai chúng ta thử lại vẫn âm tính.

Ví dụ như hôm nay bạn tiếp xúc với F0, nếu bạn bị lây nhiễm thì khả năng dương tính cao sẽ vào khoảng từ ngày 3 đến ngày 7. Nhưng vấn đề là bạn không thể kiểm soát được ngày người đó tiếp xúc với F0 là ngày nào. Do đó, nộp giấy xét nghiệm cách đó 3 - 7 ngày cũng không loại trừ được là bạn đang dương tính.

Ngoài ra, khi thực hiện xét nghiệm còn phải lưu ý tới các vấn đề sau:

(1) Độ nhạy, độ chuyên của xét nghiệm không phải 100% mà chỉ trung bình tầm 80%, vẫn có 20% dương tính giả hoặc âm tính giả.

(2) Cách lấy mẫu không đúng cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm, đặc biệt trong giai đoạn lấy mẫu quá tải như hiện nay.

(3) Tạo cảm giác chủ quan cho người dân, nghĩ là mình âm tính rồi nên không tuân thủ các biện pháp phòng chống lây nhiễm, 5K.

Từ các lý do trên, PGS Thư nhấn mạnh phiếu kết quả xét nghiệm Covid-19 không thể thay thế 5K trong thời điểm ca bệnh gia tăng như hiện nay và có thể bỏ qua việc kiểm soát giấy thông hành như hiện tại.