Nắng nóng 37 độ C, công nhân tại ‘thủ phủ may mặc’ phải làm việc mà không có quạt, điều hòa vì mất điện, thiệt hại ước tính lên tới 24 tỷ USD

Tại các nhà máy trên khắp Bangladesh, quốc gia xuất khẩu hàng may mặc lớn thứ 2 thế giới, quạt và máy làm mát nhiều lúc không hoạt động do tình trạng mất điện, khiến công nhân phải chịu đựng cái nóng gay gắt và năng suất giảm sút.

Bangladesh phụ thuộc vào nhập khẩu khoảng 95% nhu cầu năng lượng. Xung đột ở Trung Đông đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng và giá nhiên liệu tăng mạnh.

Khi Bangladesh bước vào thời điểm nóng nhất trong năm, kể từ cuối tháng 4, các khu công nghiệp may mặc xung quanh thủ đô Dhaka đã phải gánh chịu nắng nóng gay gắt.

Nhiệt độ đã lên tới 37 độ C kèm độ ẩm cao.

Theo Zahangir Alam, một chuyên gia tư vấn độc lập trong ngành thời trang, đối với nhiều nhà sản xuất may mặc nhỏ, việc vận hành máy phát điện quá tốn kém, vì vậy họ thường hạn chế tối đa việc sử dụng quạt và các thiết bị làm mát khác.

“Với cái nóng gay gắt như vậy, nhiều công nhân bị ốm với các triệu chứng như đổ mồ hôi nhiều, chóng mặt, buồn nôn, chuột rút và ngất xỉu”, bà Kalpona Akter, giám đốc điều hành của Trung tâm Đoàn kết Công nhân Bangladesh, một tổ chức bảo vệ quyền lợi người lao động, cho biết.

“Do gián đoạn nguồn cung năng lượng, các ngành công nghiệp đang phải vật lộn để duy trì sản xuất, chứ chưa nói đến việc vận hành quạt, hệ thống thông gió và thiết bị làm mát một cách hiệu quả”, ông AKM Kamruzzaman, quản lý tại nhà máy dệt Matin ở Gazipur, gần Dhaka, cho biết.

Một cuộc khảo sát do Viện Nghiên cứu Lao động Bangladesh công bố hồi tháng 2 cho thấy 78% trong số 215 công nhân may mặc được hỏi đã chịu nắng nóng gay gắt hơn vào mùa hè, trong khi khoảng một nửa cho biết nhiệt độ cao đã khiến họ mệt mỏi và bị ốm.

Theo báo cáo thường niên về sức khỏe và biến đổi khí hậu của tạp chí y khoa The Lancet Countdown năm 1990-1999, khoảng 29 tỷ giờ lao động tiềm năng đã bị mất ở Bangladesh do tiếp xúc với nắng nóng vào năm 2024, tăng 92% so với mức trung bình năm 1990-1999. Theo báo cáo, thiệt hại về thu nhập liên quan lên tới 24 tỷ USD, tương đương khoảng 5% tổng sản phẩm quốc nội của Bangladesh.

Các lãnh đạo công đoàn và chuyên gia trong ngành cho biết các biện pháp bảo vệ người lao động trong các đợt nắng nóng vẫn còn rời rạc.

Theo một báo cáo hồi tháng 2 của Stand.earth, Oxfam và Trung tâm Đoàn kết Công nhân Bangladesh (BCWS), 5 thương hiệu toàn cầu lớn đã nhận ra tầm quan trọng của việc thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu, nhưng lại có ít kinh phí để giúp người lao động đối phó với các vấn đề như say nắng.

Manir Sikder, một công nhân ở Gazipur, cho biết một số nhà máy thậm chí không cung cấp nước uống bù khoáng và điều trị y tế cho những người bị ốm.

“Nhưng tình hình còn tồi tệ hơn ở nhà, nơi chúng tôi thường chỉ có điện vài tiếng mỗi ngày”, Sikder nói.

Các nỗ lực bảo vệ người lao động và người thu nhập thấp khỏi nắng nóng diễn ra khá chậm chạp.

Tổng công ty thành phố Dhaka Bắc và Tổng công ty thành phố Dhaka Nam đã khởi động các kế hoạch hành động về khí hậu vào năm 2024, liệt kê một loạt các biện pháp để bảo vệ người dân, bao gồm cả người lao động, khỏi tác động của nắng nóng, chẳng hạn như gửi cảnh báo sớm, tăng cường hệ thống chăm sóc sức khỏe của thành phố để đối phó với các bệnh liên quan đến nắng nóng và lắp đặt mái nhà mát cho các tòa nhà và khu ổ chuột.

Tuy nhiên, theo ông Md. Jubaer Rashid, đại diện quốc gia của Bangladesh tại ICLEI, một mạng lưới toàn cầu gồm các chính quyền địa phương hoạt động về phát triển bền vững, các kế hoạch đó vẫn chưa có nhiều tiến triển. ICLEI đã hỗ trợ các chính quyền thành phố trong việc xây dựng các kế hoạch này.

Tổng công ty thành phố Dhaka Bắc cũng đặt mục tiêu xây dựng kế hoạch ứng phó với nắng nóng, với các biện pháp như trồng cây xanh và nâng cao nhận thức cho người dân thu nhập thấp.

Tuy nhiên, công tác lập kế hoạch ứng phó với nắng nóng đã bị đình trệ sau cuộc biến động chính trị dẫn đến việc lật đổ chính phủ của bà Sheikh Hasina vào năm 2024, theo lời Bushra Afreen, người từng giữ chức vụ trưởng phòng chống nắng nóng tại Tổng công ty thành phố Dhaka Bắc.

Chính phủ đã thông qua kế hoạch thích ứng quốc gia về y tế giai đoạn 2026-2031, trong khi chính quyền đô thị phía nam thành phố cũng tuyên bố sẽ trồng 300.000 cây xanh trong vòng 5 năm tới.

Farzana Misha, phó giáo sư tại Trường Y tế Công cộng BRAC James P Grant, cho biết nhóm của bà đang hợp tác với chính phủ để lập bản đồ nhiệt độ trên khắp Dhaka và soạn thảo kế hoạch hành động về sức khỏe liên quan đến nắng nóng, bao gồm các biện pháp can thiệp cụ thể theo từng khu vực như tạo ra các vùng xanh, xây dựng nơi trú ẩn tránh nắng và hệ thống cảnh báo sớm tại địa phương.

Bangladesh có các quy định về thông gió, nước uống và sơ cứu trong các nhà máy, nhưng các biện pháp bảo vệ cụ thể chống lại tình trạng say nắng như việc bắt buộc phải nghỉ giải lao khi nhiệt độ vượt quá ngưỡng quy định và việc nhận biết tình trạng mệt mỏi và say nắng như những rủi ro về sức khỏe tại nơi làm việc vẫn còn thiếu, Misha cho biết.

Các chuyên gia về khí hậu cho biết, sự gia tăng nhiệt độ cũng là một vấn đề liên quan đến chuỗi cung ứng, nhưng thường bị bỏ qua trong các hệ thống tuân thủ thương hiệu.

“Tác động của nhiệt độ cao đối với người lao động không hề xuất hiện trong bất kỳ khuôn khổ kiểm toán chuỗi cung ứng nào mà tôi từng thấy”, Apekshita Varshney, người sáng lập tổ chức phi chính phủ HeatWatch cho biết.

Theo báo cáo của Stand.earth, Oxfam và BCWS, hệ thống làm mát tốt hơn, nước sạch, hỗ trợ y tế tại nhà máy và các sáng kiến do công đoàn dẫn đầu là những biện pháp quan trọng giúp người lao động thích nghi với cái nóng.

Theo Reuters